EU-leiders sluiten  'stabiliteitspact'
Door onze correspondent BEN VAN DER VELDEN
DUBLIN, 14 DEC. Duitsland en Frankrijk hebben gisteren na lange
onderhandelingen een meningsverschil over de Economische en Monetaire
Unie (EMU) bijgelegd. Daarmee is een belangrijk obstakel voor de
totstandkoming van de gemeenschappelijke Europese munt, de euro, uit de
weg geruimd.
Toen het definitieve akkoord over het zogeheten stabiliteitspact
gistermiddag vaststond, ging de Duitse bondskanselier, Kohl, op de
topbijeenkomst van Europese staats- en regeringsleiders in Dublin
dadelijk de Franse president, Chirac, de hand drukken. Het
stabiliteitspact is indertijd voorgesteld door de Duitse minister van
Financieuml;n, Waigel, om landen die toetreden tot de EMU te dwingen
tot strenge begrotingsdiscipline. Chirac, die onlangs nog had geklaagd
over de houding van Duitse 'technocraten', ging op zijn beurt Waigel
persoonlijk feliciteren. Hij zei dat de Duitse minister van
Financieuml;n in zijn ogen geen technocraat is.
De Nederlandse minister van Financieuml;n, Zalm, sprak gisteren van
,,een succesvolle dag''. Hij zei dat het stabiliteitspact goede
verwachtingen biedt voor de soliditeit van de euro. Zalm vormde gisteren
samen met Waigel, diens Franse collega, Arthuis, de Ierse minister
Quinn, de voorzitter van de Europese Commissie, Santer, en Europees
commissaris Silguy de groep die in opdracht van de staats- en
regeringsleiders een oplossing moest zoeken voor de laatste problemen
met het stabiliteitspact. De regeringsleiders wilden zelf niet
onderhandelen over het vooral tussen Frankrijk en Duitsland bestaande
geschil, dat de ministers van Financieuml;n eerder in elf uur
onderhandelen niet uit de weg wisten te ruimen.
Premier Kok zei gisteren dat de overeenstemming over het stabiliteitspact ,,wins
t is voor de geloofwaardigheid van de EMU
en de euro''. Hij zei dat samen met de aanvaarding door de
regeringsleiders van het stelsel van wisselkoersverhoudingen tussen
deelnemers en niet-deelnemers aan de EMU en van de juridische basis van
de euro, nu de weg vrij is om zonder verdere hindernissen de EMU tot
stand te brengen.
De groep met Zalm kwam gisteren uit de problemen nadat als vervolg op de
onderhandelingen in de nacht van donderdag op vrijdag nog eens vijf uur
overleg was gepleegd. De staats- en regeringsleiders namen de oplossing
vervolgens zonder discussie over van de ministers van Financieuml;n.
Volgens Zalm was een akkoord tussen de ministers van Financieuml;n in
de nacht van donderdag op vrijdag niet mogelijk geweest omdat er
bewindslieden waren die van hun regeringsleiders onvoldoende
onderhandelingsmandaat hadden. Diplomaten van verschillende lidstaten
van de Europese Unie zeiden dat de Franse minister Arthuis van Chirac
geen toestemming had om zonder ruggespraak een compromis te sluiten. De
onderhandelingen zijn gisteren zeer hard geweest. Zowel Frankrijk als
Duitsland dreigde op een gegeven ogenblik te zullen terugkomen van het
gedeeltelijke akkoord dat de nacht tevoren was bereikt. De Duitse
minister Waigel zei later dat hij trots was op het bereikte resultaat.
Zijn Franse collega Arthuis zei tevreden dat het Franse doel was bereikt
om landen die de maximum-norm van het begrotingstekort van drie procent
overschrijden niet zomaar te onderwerpen aan automatisch opgelegde
boetes. Dat automatisme was een eis van Duitsland, dat daarin werd
gesteund door Nederland. Arthuis was ook tevreden dat de Raad van
ministers beslist of een land wegens 'tijdelijke en uitzonderlijke
omstandigheden' bij overschrijding van het maximaal toegestane
begrotingstekort geen boetes krijgt.
Op zijn beurt onderstreepte Waigel dat Duitsland zijn
zin heeft gekregen op het punt van de cijfers. Automatische boetes
worden opgelegd als tegelijk met overschrijding van de
EMU-begrotingsnorm er als gevolg van een recessie sprake is van een
krimp van de economie van maximaal 0,75 procent per jaar. Als de krimp
tussen de 0,75 en 2 procent is, kan een land in geval van 'tijdelijke en
uitzonderlijke omstandigheden' van de boetes vrijgesteld worden.
Daarover beslist de Raad van ministers na advies van de Europese
Commissie. Gisteren is op Duits verzoek daaraan uitdrukkelijk toegevoegd
dat lidstaten van de EU die tot de EMU toetreden zichzelf verplichten
slechts in geval van een 'uitzonderlijke recessie' een beroep te zullen
doen op de voorziening in geval van 'uitzonderlijke omstandigheden'.
