Fokker start niet door met Samsung
Door een onzer redacteuren 
AMSTERDAM, 29 NOV. Een doorstart van de
failliete vliegtuigbouwer Fokker met Samsung gaat niet door. Gisteren
waren de curatoren van Fokker genoodzaakt de onderhandelingen af te
breken nadat vleugelbouwer Shorts had verklaard de produktie van
Fokker-vleugels te staken.
,,Het ingediende businessplan van Samsung is daardoor te duur geworden
en niet langer bruikbaar'', zegt curator Louis Deterink.
Vanochtend heeft Samsung uit Seoul laten weten alsnog met de curatoren
te willen onderhandelen over een overname van Fokker. Maar de kans dat
de vliegtuigbouw op Schiphol-Oost alsnog zal worden overgenomen door de
Koreanen achtten Nederlandse betrokkenen nihil. De curatoren en minister
Wijers (Economische Zaken) sluiten die mogelijkheid evenwel niet
helemaal uit. ,,Mocht een nieuwe kandidaat zich melden, dan staat de
Nederlandse Staat daarvoor open. Zoniet, dan is liquidatie
onvermijdbaar'', zei Wijers. Nieuwe kandidaten worden met het probleem
geconfronteerd dat zij door het afhaken van Shorts voor een alternatieve
vleugelproduktie moeten zorgen. Fokker zal op Schiphol-Oost tot eind
april nog elf vliegtuigen afbouwen die het nog in produktie heeft voor
KLM Cityhopper, Vietnamese en Ethiopische luchtvaartmaatschappijen. Het
personeel (nu nog 560 mensen) gaat in die periode geleidelijk de poort
uit. Daarnaast verliezen volgens ingewijden nog eens 250 tijdelijke
werknemers bij Fokker Aerostructures (componentenbouw), dat eigendom is
van Stork, hun werk.
De vakbonden reageren diep teleurgesteld op de naderende ondergang van
Fokker die ook volgens hen nog nauwelijks is af te wenden. ,,Het is weer
als zo vaak bij Fokker, er wordt te laat op situaties geanticipeerd en
er zijn in de onderhandelingen te vaak communicatiestoornissen. Dit is
heel erg'', aldus P. van Bers van de Industriebond FNV.
Dat Fokker niet doorstart is volgens minister Wijers niet de schuld van
Samsung, de curatoren en de Nederlandse overheid. Volgens Wijers en
diens onderhandelaar F. Maljers waren Samsung en de Nederlandse partijen
dicht bij een akkoord. ,,De onderhandelingen leidden op een haar na tot
overeenstemming'', zei Wijers gisteren. Dat dit akkoord op 25 oktober
toch niet tot stand kwam komt doordat de Koreaanse overheid Samsung
verbood eenzijdig afspraken over Fokker te maken. Andere Koreaanse
bedrijven - Hyundai, Daewoo en Korean Air - moesten bij de deal worden
betrokken. ,,De Zuidkoreaanse delegatie moest opeens naar twee kanten
onderhandelen'', aldus oud-Unilever topman Maljers. ,,Dat heeft de
onderhandelingen vertraagd''. Volgens Maljers zijn de Koreanen ,,in geen
opzicht unfair geweest''. De Koreanen bleken tot verbazing van Maljers
uiteindelijk zelfs bereid om een werkgelegenheidsgarantie van acht jaar,
gerekend vanaf 1997, bij Fokker te geven. Dat is drie jaar meer dan de
vijf jaar waarom de Nederlandse overheid had gevraagd.
Werkgelegenheidsgaranties en geld waren ook volgens minister Wijers niet
de knelpunten. probleem. ,,Het was meer de complexiteit om in Korea tot
een beslissing te komen.''
De Koreaanse regering had volgens de curatoren nog ,,tenminste een
maand'' nodig om een besluit te nemen over een eventuele overname van
Fokker. De belangrijkste toeleveranciers van Fokker als Shorts, maar ook
Rolls Royce (motoren) en DASA (rompen) kunnen daar niet op wachten.
,,Deadline na deadline is overschreden. Dat kan niet langer'', laat een
woordvoerder van Shorts desgevraagd weten.
Shorts heeft historisch een sterke band met Fokker en is zelfs bereid
een nieuwe fabrikant voor Fokker-vleugels bij de bouw te assisteren met
de technische know-how. Maar daar hangt volgens de curatoren wat Shorts
betreft ,,een buitensporig duur prijskaartje aan.''.
Samsung heeft de curatoren al laten weten niet te willen opdraaien voor
zulke schadeclaims. Het uitstel heeft het Noordierse bedrijf volgens
eigen zeggen al tientallen miljoen guldens gekost waarbij een paar
honderd mensen zijn ontslagen.
Op de vraag of het afbreken van de onderhandelingen met Samsung het
definitieve einde betekent van Fokker geven de curatoren geen eenduidig
antwoord. ,,Het eerlijke en realistische antwoord is ja'', zegt
Deterink. ,,Maar als er alsnog een partij komt met een goed onderbouwd
businessplan om Fokker over te nemen gaan we weer praten.''
De curatoren zijn voorzichtig om een van de betrokken partijen de schuld
te geven van de mislukte onderhandelingen. ,,Wij willen de zwarte piet
zeker niet neerleggen bij Samsung. Dat was bereid dit prachtige
Fokker-produkt te redden.''
Maljers beschreef gisterenmiddag hoe ,,beteuterd'' de Koreaanse
onderhandelaar Byun keek toen hij van de Koreaanse overheid vernam dat
hij geen voorlopig contract met de Nederlandse overheid mocht tekenen.
,,Op een gegeven moment zaten we te onderhandelen. Byun ging even
telefoneren en kwam paniekerig op mij af. Er is iets vreselijks gebeurd,
zei hij. Wij mogen niet alleen kopen, maar moeten met Hyundai, Daewoo en
Korean Airways afspraken maken'', aldus Maljers. ,,Byun had met Korea
gebeld en had te horen gekregen dat in stemming van de Koreaanse
overheid nodig was om een memorandum of understanding te mogen tekenen.
Dat was een compleet nieuwe factor.''
