Opmars Talibaan lijkt gestuit
Door onze correspondentFLORIS VAN STRAATEN 
NEW DELHI, 9 OKT. De opmars
van de Talibaan, de streng islamitische strijdmacht die twee weken
geleden de Afghaanse hoofdstad Kabul innam, lijkt voorlopig gestuit. Het
afgelopen etmaal leden de Talibaan twee forse nederlagen ten noorden van
Kabul.
Volgens onbevestigde berichten zouden de Talibaan zijn verdreven uit het
begin van de Panshir-vallei, een bolwerk van de Tadzjiekse veldheer
Ahmed Shah Massoud. Deze hoort tot het kamp van de gevluchte president
Burhanuddin Rabbani. Veel Talibaan zouden bij de strijd om het leven
zijn gekomen.
Tegelijkertijd stootten de Talibaan ook iets verder naar het westen, bij
de strategische Salangtunnel, hun neus bij een confrontatie met de
mannen van de Oezbeekse generaal Abdul Rasheed Dostam. Volgens het
Franse persbureau AFP zouden hier 150 doden en gewonden zijn gevallen.
Intussen hebben Rabbani en Dostam hun betrekkingen aangehaald tijdens
een ontmoeting gisteren bij de stad Mazar-i-Sharif, de hoofdstad van
Dostams rijkje in het noorden van Afghanistan. Beide mannen, die eerder
dit jaar nog op voet van oorlog met elkaar verkeerden, vielen elkaar nu
demonstratief in de armen. Beiden beseffen dat ze beter kunnen
samenwerken, nu het machtsevenwicht in Afghanistan sterk in het voordeel
van de Talibaan is verschoven.
Helemaal onverwacht komt het vastlopen van het offensief van de Talibaan
in het noorden niet. Voor het eerst proberen ze nu gebieden te veroveren
waar de Pathanen niet talrijk zijn. Zelf bestaan de Talibaan
hoofdzakelijk uit Pathanen en, op de westelijke stad Herat na, waren
alle gebieden die ze tot nu toe in handen hadden gekregen door Pathanen
gedomineerd. In Afghanistan hebben etnische loyaliteiten altijd zeer
zwaar gewogen. Bovendien hebben de Talibaan zich ondanks hun grote
successen de afgelopen twee jaar op het slagveld nauwelijks
onderscheiden. Vrijwel steeds konden ze ongehinderd oprukken nadat ze
via onderhandelingen de weg vrij hadden gemaakt voor hun opmars. Veel
van hun (Pathaanse) tegenstanders verkozen aansluiting bij de Talibaan
in plaats van ze te bevechten.
Zelfs de weg naar Kabul lag vrijwel open. Het was al enige tijd een
publiek geheim in Kabul dat Massoud, die een grote militaire reputatie
heeft wegens meningsverschillen met Rabbani, zijn troepen reeds in juni
grotendeels uit Kabul had teruggetrokken. Pas nu ontmoeten de Talibaan
voor het eerst serieuze tegenstand.
