VS fel tegen terreur na bom Atlanta
Door onze redacteuren 
WASHINGTON/ATLANTA, 29 JULI. President Clinton
heeft gisteren, een dag na de bomaanslag in Atlanta, de bondgenoten van
de Verenigde Staten opgeroepen sancties in te stellen tegen landen die
terrorisme steunen. Morgen houden de landen van de G-7 en Rusland in
Parijs een conferentie over de bestrijding van internationaal
terrorisme.
De Amerikaanse politie zegt over veel goede aanknopingspunten te
beschikken voor haar grootscheepse onderzoek naar de bomaanslag die
zaterdagochtend de Olympische Spelen in Atlanta ruw verstoorde. Er zijn
vooralsnog geen aanwijzingen dat de aanslag iets te maken heeft met de
ramp met de Boeing 747 van TWA die op 17 juli explodeerde, mogelijk ten
gevolge van een bom. Bij de aanslag in Atlanta, die niet is
opgeeuml;ist, kwamen twee mensen om het leven en raakten 111 mensen
gewond. Na een minuut stilte met de vlaggen halfstok zijn de Spelen
zaterdag volgens schema hervat.
In zijn uitspraken over terrorisme noemde president Clinton met name
Iran, Irak, Libieuml; en Soedan. Naar verwachting zal Clinton deze week
het wetsvoorstel ondertekenen dat buitenlandse ondernemingen straft die
in een jaar meer dan veertig miljoen dollar investeren in de olie- of
gasindustrie van Libieuml; of Iran. De Europese Unie en andere
bondgenoten van de VS hebben fel geprotesteerd tegen de wet en de
zogeheten extraterritoriale werking die ze heeft.
De gebruikte, ruw gemaakte fragmentatiebom in Atlanta blijkt van
ongeveer hetzelfde type te zijn als de staafbommen die in het bezit
waren van twee mannen die in april in de staat Georgia werden
gearresteerd. Ze zouden banden hebben met een extreem-rechtse militie.
Volgens de politie bewapenden de mannen zich voor een conflict met de
Verenigde Naties en 'de nieuwe wereldorde'. Dat een rechtse militie
achter de aanslag van zaterdag zit is een van de
mogelijkheden die de politie onderzoekt.
Sporters en supporters in de stadions en sporthallen van Atlanta deden
dit weekeinde hun best de olympische geest levend te houden. De massale
beveiligingsoperatie van de Spelen werd in staat van extra waakzaamheid
gebracht. Inwoners en bestuurders van Atlanta moesten verslagen erkennen
dat hun stad tijdens de Olympische Spelen toch niet ,,de veiligste
plaats ter wereld'' was, zoals wat overmoedig was aangekondigd. En in
heel Amerika wordt gelaten geconstateerd dat terrorisme kennelijk niet
uit het dagelijks leven te weren is.
Vanuit de hele wereld stroomden de veroordelingen van de aanslag binnen
en aanmoedigingen om het sportieve evenement niet door terreur te laten
overschaduwen. Het is voor het eerst sinds Palestijnse terroristen in
1972 in Muuml;nchen een groep Israelische atleten gijzelden en doodden,
dat de Olympische Spelen door terrorisme worden getroffen. President
Clinton noemde de aanslag ,,een laffe daad die een schril contrast vormt
met de moed van de olympische sportlieden''. Meer dan duizend agenten
van de federale politiedienst FBI, het bureau voor alcohol, tabak en
vuurwapens ATF en de lokale politie houden zich bezig met het onderzoek
naar de aanslag. Op basis van getuigenverklaringen heeft de FBI al een
aantal compositietekeningen gemaakt van verdachten.
De compositietekeningen van mogelijke daders zijn echter nog niet
openbaar zijn gemaakt. Ook beschikt de politie over veel foto's en
video-opnames die in het uur voor de ontploffing door omstanders van de
plaats des onheils zijn gemaakt. Verder heeft men een bandopname van het
telefoontje waarin een man een half uur van te voren de explosie
aankondigde: het zou de stem zijn van een blanke Amerikaanse man zonder
accent. En ten slotte vormen de fragmenten van de bom belangrijke
aanwijzingen bij het opsporen van de dader of daders. Onderminister van
justitie Jamie Gorelick zei er gisteren niet aan te twijfelen dat de
zaak zal worden opgelost.
In het vrij toegankelijke Centennial Olympic Parc, waar op dat
moment een popconcert werd gehouden, ontplofte in de nacht van vrijdag
op zaterdag om vijf voor half twee lokale tijd een staafbom, die
spijkers en schroeven bevatte. Een 44-jarige Amerikaanse vrouw raakte
dodelijk gewond door de rondslingerende stukken metaal. Een 40-jarige
Turkse cameraman kreeg een fatale hartaanval terwijl hij zich naar de
plaats van de ontploffing haastte. De meeste van de 111 gewonden hadden
lichte verwondingen, elf moesten in het ziekenhuis worden opgenomen. Er
waren geen kinderen onder de gewonden.
Nog niet duidelijk is waarom het waarschuwingstelefoontje naar het
algemene nummer voor noodgevallen niet is doorgegeven aan de politie in
het park. Een politieagent ter plaatse echter had een verdachte rugzak
gezien zonder eigenaar en daarop de hulp van explosieven-experts
ingeroepen. De politie begon de omstanders weg te sturen, maar de bom
ontplofte voor de duizenden mensen uit het park waren geleid. Door te
beginnen de plek van de bom te ontruimen heeft de politie waarschijnlijk
voorkomen dat er een veel groter aantal dodelijke slachtoffers is
gevallen.
Morgenochtend zal het park, dat de afgelopen twee dagen door de politie
is uitgekamd op bewijsmateriaal, weer geopend worden voor het publiek.
Het was het enige Olympische terrein waarvoor geen toegangskaartjes
vereist zijn. Vanaf dinsdag zullen er metaaldetectoren bij de ingang
worden opgesteld en zal de beveiliging nog worden verhoogd. Het speciaal
voor de Olympische Spelen ontworpen en 8,5 hectare
grote park, met een fontijn in de vorm van de vijf ringen waarin
kinderen afkoeling zochten van de warmte, was bedoeld als een plaats van
ontspanning en vermaak. Volgens de autoriteiten is het van begin af aan
duidelijkgeweest, dat het park de kwetsbaarste plek was van het
Olympische complex.
Op de veiligheidsvoorzieningen in Atlanta is sinds zaterdag nog weinig
openlijke kritiek geuit. Dat er ondanks de 30.000 man bewakingspersoneel
mazen in het net zaten, bleek al bij de openingsplechtigheid. Een man
die zich voordeed als een beveiligingsemployeacute; wist met een
geladen wapen door te dringen in het stadion, zo werd vier dagen later
bekendgemaakt. Hij werd pas gearresteerd toen hij zich niet kon
legitimeren. Een onbekend aantal buitenlandse veiligheidsfunctionarissen
heeft in de eerste week van de Spelen zijn medewerking opgezegd, uit
onvrede over de gebrekkige organisatie in Atlanta.
In de eerste week van de Spelen blijken zo'n tweehonderd bommeldingen te
zijn gedaan. Tot zaterdag was het iedere keer vals alarm. Zaterdagmiddag
werd in grote haast een ondergronds winkelcentrum ontruimd waar een
verdacht pakketje was aangetroffen. Het bleek een nep-bom te zijn,
gemaakt van een kleerhanger en een thermostaat.
In de Amerikaanse politiek is na de aanslag het debat weer opgelaaid
over de anti-terrorisme wet die president Clinton het Amerikaanse volk
had beloofd na de bomaanslag, vorig jaar, op een overheidsgebouw in
Oklahoma City. De wet is door het Congres gekomen, maar de
volksvertegenwoordiging weigerde onder meer de FBI grotere bevoegdheden
te geven om af te luisteren. Ook het plan om fabrikanten gekleurde
chemicalieeuml;n door explosieven te laten mengen, om na explosies de
herkomst makkelijker te kunnen achterhalen, haalde het niet. De
Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, de uit Georgia
afkomstige Newt Gingrich, zei gisteren dat hij bereid is aan de wensen
van de FBI tegemoet te komen.
