

Brussel gaat akkoord met fusie Boeing






Door onze correspondent
BEN VAN DER VELDEN


BRUSSEL, 23 JULI. De Europese Commissie is vanmorgen in principe
akkoord gegaan met de fusie van de Amerikaanse vliegtuigfabrikanten
Boeing en McDonnell Douglas. Daarmee is een dreigende handelsoorlog
tussen de Verenigde Staten en Europa voorkomen.


Europees commissaris Van Miert (mededinging) zei vanmiddag zeer tevreden
te zijn over het moeizaam bereikte resultaat van de onderhandelingen
tussen de Europese Commissie en Boeing. De Europese Commissie zal haar
standpunt nog voorleggen aan een adviserend comiteacute; met
vertegenwoordigers van de vijftien lidstaten van de Europese Unie. Van
Miert zei er zeker van te zijn dat de meerderheid van dit comiteacute;
het standpunt van de Commissie zal volgen. Volgende week woensdag wil
zij haar standpunt formeel bekrachtigen.

Volgens Van Miert heeft Boeing gisteren nog op de valreep het
belangrijkste bezwaar van de Commissie tegen de fusie weggenomen. Boeing
heeft ermee ingestemd geen langlopende contracten voor exclusieve
levering van vliegtuigen meer met luchtvaartmaatschappijen te zullen
sluiten en drie bestaande contracten voor twintig jaar op dit punt te
zullen wijzigen. Van Miert noemde dit resultaat ,,spectaculair''.

De inschakeling van het adviserend comiteacute; is bedoeld om Frankrijk
maximaal onder druk te zetten het standpunt van de Europese Commissie te
aanvaarden. Frankrijk vindt dat de concessies van Boeing onvoldoende
zijn en dat de Amerikaanse fusie de positie van de Europese
vliegtuigindustrie Airbus in gevaar brengt. De twee Franse Europese
commissarissen, Cresson en Silguy, hebben zich binnen de Europese
Commissie tegen het aanvaarden van de fusie uitgesproken. Volgens de
voorzitter van de Europese Commissie, Santer, hebben bij de
standpuntbepaling van de Commissie uitsluitend overwegingen van
internationale concurrentie gespeeld en is er geen sprake geweest van
een politieke beslissing.

Van zowel Amerikaanse als Europese kant is grote druk uitgeoefend om een
dreigende handelsoorlog te voorkomen. De EU-ministers van Buitenlandse
Zaken, die gisteren in Brussel vergaderden, hadden Europees commissaris
Van Miert uitgenodigd om tijdens de lunch zijn standpunt over de fusie
van Boeing en McDonnell Douglas uiteen te zetten. Van Miert zei daar dat
hij gistermorgen een nieuw voorstel van Boeing had ontvangen, waarvan de
consequenties nog moesten worden bestudeerd.

Na het gesprek zei staatssecretaris Patijn van Buitenlandse Zaken dat
,,de zaak er niet hopeloos uit ziet''. De Duitse minister van
Buitenlandse Zaken Kinkel, zijn Italiaanse collega Dini en de Britse
minister Cook toonden zich ook zeer hoopvol dat snel een oplossing zou
worden gevonden voor het geschil tussen de Europese Commissie en
Boeing/McDonnell Douglas. In Washington zei de Amerikaanse president
Clinton gisteren hoopvol gestemd te zijn. Hij rekende erop dat er
overeenstemming zou zijn bereikt voordat de Europese Commissie vanmorgen
bijeen zou komen om het voorstel van commissaris Van Miert over
beoordeling van de Amerikaanse fusie te aanvaarden.

Van Amerikaanse kant is grote politieke druk uitgeoefend om tot
overeenstemming te komen. Kinkel vertelde gisteren dat hij over de zaak
was opgebeld door de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken
Albright. President Clinton, die vorige week met Amerikaanse
tegenmaatregelen heeft gedreigd in het geval dat de Europese Commissie
de fusie van Boeing en McDonnell Douglas op de Europese markt zou
verbieden, heeft de Luxemburgse premier Juncker telefonisch onder druk
gezet. Luxemburg is op dit ogenblik voorzitter van de Europese Unie.

Het meest harde verzet tegen de aanvaarding van de Amerikaanse fusie
kwam van Frankrijk, dat grote belangen heeft bij de Europese
vliegtuigindustrie Airbus. De Franse president Chirac riep vorige week
nog op niet te wijken voor Amerikaanse intimidatie.

Europees commissaris Van Miert heeft dadelijk na het bekend worden van
de fusieplannen van Boeing en McDonnell Douglas gezegd dat hiermee de
Amerikaanse vliegtuigindustrie een te dominante positie op de
wereldmarkt krijgt. De nieuwe combinatie is goed voor 70 procent van de
wereldmarkt van civiele vliegtuigen voor meer dan honderd passagiers.
Dat is een bedreiging voor de Europese vliegtuigindustrie Airbus.

Om aan bezwaren van de Europese Commissie tegemoet te komen heeft Boeing
de afgelopen weken verschillende concessies gedaan. Die betreffen de
mogelijkheid dat Boeing voordelen geniet van technologische
ontwikkelingen die door de Amerikaanse defensie worden gefinancierd en
de exclusieve positie die Boeing zou hebben bij luchtvaartmaatschappijen
die oude McDonnell Dougglas toestellen willen vervangen. Het
belangrijkste overgebleven bezwaar waren de contracten voor twintig jaar
die Boeing met drie grote Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen heeft
gesloten. Volgens die contracten zou Boeing twintig jaar de exclusieve
leverancier van vliegtuigen voor die maatschappijen zijn. Volgens
Europees commissaris Van Miert was dit een onaanvaardbare belemmering
voor de toegang van de Europese vliegtuigfabrikant Airbus op de
Amerikaanse markt.

De Europese Commissie zou uiterlijk vandaag beslissen of de combinatie
Boeing-McDonnell op de Europese markt zou worden verboden. In geval van
een verbod had de Commissie de Amerikaanse vliegtuigfabrikant een boete
kunnen opleggen van maximaal vier procent van de omzet. Europese
ondernemingen die zaken doen met zo'n verboden Amerikaanse industrie
hadden ook gestraft kunnen worden.

De afgelopen tijd hebben Boeing en de Europese Commissie elkaar op alle
denkbare manieren onder druk gezet. Boeing interesseerde het Amerikaanse
Congres voor de zaak, waarop de Amerikaanse president Clinton dreigde
een procedure bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO) te beginnen in het
geval de Commissie de fusie zou verbieden. De Europese Commissie
probeerde door middel van zogenaamde achtergrondinformatie in de
internationale pers de dreiging van een afkeuring van de fusie zoveel
mogelijk op te voeren. Toen openlijk de dreiging van een handelsoorlog
tussen de VS en de EU werd genoemd, bleef de Europese Commissie zich
onverstoorbaar tonen alsof ze ongevoelig was voor politieke druk. Die
druk was er van Europese kant wel, zoals bleek uit de stimulans van de
Franse president Chirac om het been vooral stijf te houden.

Gisteren hield de woordvoerder van commissaris Van Miert de druk zoveel
mogelijk op de ketel door te verklaren dat de Commissie onverminderd
vond dat Boeing onvoldoende concessies had gedaan om instemming met de
fusie te verkrijgen. Op dat ogenblik zat Van Miert zelf al bij de
EU-ministers van Buitenlandse Zaken om te vertellen dat Boeing een nieuw
compromis had voorgesteld, dat bij eerste lezing de indruk gaf dat een
oplossing voor het geschil mogelijk was.










