Coalitie lijkt in Rusland mogelijk
Door onze correspondent HANS NIJENHUIS 
MOSKOU, 5 JULI. De Russische
premier, Viktor Tsjernomyrdin, die door de herkozen president Jeltsin is
belast met de vorming van een nieuwe regering, heeft gisteren niet
willen uitsluiten dat daarin communisten worden opgenomen. Tsjernomyrdin
reageerde op een oproep van de door Jeltsin verslagen communistische
kandidaat Gennadi Zjoeganov, die gisteren zijn nederlaag in de
presidentsverkiezingen toegaf en daarbij de vorming van een
coalitieregering met de communisten verlangde. Maar Tsjernomyrdin toonde
zich ook geen enthousiast voorstander van een coalitieregering. Volgens
hem is bij de formatie van de regering ,,alles mogelijk, zolang er maar
de wil is om te werken''. De premier, die vol zelfvertrouwen de
'overwinning van de democratie voor altijd' uitriep, zag niets verkeerds
in de komst van ministers uit andere partijen. ,,Maar welke kleur ze ook
met zich meebrengen, die moeten ze achterlaten. In de regering heeft
iedereen eacute;&eacute;n kleur, de kleur van werk.''
De premier had een paar stekelige opmerkingen aan het adres van generaal
b.d. Aleksandr Lebed en de liberaal Grigori Javlinski, die allebei op
hun manier hebben laten doorschemeren meer macht van Jeltsin te
verwachten. Maar in het algemeen staan de reacties in Moskou op de
overwinning van Jeltsin in het teken van de bereidheid, 'samen aan het
werk' te gaan, zoals Jeltsin gistermorgen zelf al op de televisie had
gezegd.
Zjoeganov, die 40,4 procent van de stemmen kreeg tegen Jeltsins 53,7
procent, heeft de herkozen president per telegram gefeliciteerd. In een
verklaring zegt Zjoeganov wel dat Jeltsin heeft gewonnen ,,als gevolg
van grove schendingen van de verkiezingsregels en door ongekende
mobilisatie van overheidsgelden en personeel voor Jeltsins persoonlijke
campagne''.
Op een persconferentie gisteravond hekelde de communist nogmaals de
media, die de kiezers ,,niet hadden geiuml;nformeerd maar
gemanipuleerd''. Hij kondigde aan juridische stappen te ondernemen tegen
zestig ,,ernstige schendingen'' van de verkiezingsregels. Maar: ,,Er
zijn realiteiten die geen serieuze politieke kandidaat kan ontkennen. De
realiteit is dat miljoenen kiezers - bewust of niet, gemanipulieerd of
niet - hun stem hebben uitgebracht. Ik ben verplicht de rechten van die
kiezers te respecteren.''
Zjoeganov stelt deelname aan een eventuele coalitieregering afhankelijk
van de beleidsplannen van premier Tsjernomyrdin en van de aangeboden
posten. ,,Wij hebben 30 miljoen kiezers achter ons. We zullen vragen
ruim vertegenwoordigd te zijn. Het heeft geen zin posten te aanvaarden
die geen kans bieden de situatie te verbeteren of de werkende mensen te
helpen.''
Als het 'nationaal-patriottische blok' niet in de regering wordt
opgenomen, zal het in het parlement een ,,geciviliseerde oppositie''
gaan voeren, zo kondigde Zjoeganov aan. Het zal dan een
'schaduwregering' vormen, zoals in Groot-Brittannieuml; gebruikelijk
is. ,,In Rusland is zich een tweepartijenstelsel aan het ontwikkelen'',
aldus Zjoeganov.
Premier Tsjernomyrdin zuchtte diep toen hem werd gevraagd of ook Grigori
Javlinski in de regering zou kunnen komen, de liberale econoom die in de
eerste ronde ruim zeven procent van de stemmen haalde en daarna slechts
met zichtbare tegenzin Jeltsin steunde.
Premier Tsjernomyrdin zei op die vraag over Javlinski's kansen op
toetreding tot een nieuwe regering: ,,Waarom toch? Wat is hij? Wat heeft
hij gedaan? Kan iemand me misschien vertellen wat hij heeft gedaan? Ach
ja, die 500 dagen. Maar die zijn voorbij, god zij dank.'' Dat laatste is
een verwijzing naar het zogeheten 500-dagen plan voor economische
hervormingen waarmee Javlinski zes jaar geleden naam maakte maar dat
nooit is uitgevoerd.
De premier, volgens de grondwet de nummer twee in de politieke
hieuml;rarchie, liet ook merken niet van zins te zijn bevoegdheden in
te leveren ten gunste van Aleksandr Lebed. De barse generaal b.d., die
na zijn derde plaats in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen op
16 juni secretaris van Jeltsins Veiligheidsraad werd, wil graag
vice-president worden.
,,Ik geef niets op, aan niemand'', zei Tsjernomyrdin toen hem over Lebed
werd gevraagd. ,,Mijn bevoegdheden zijn goed gedefinieerd en ik laat er
niet eacute;&eacute;n van los.'' Voor de instelling van een
vice-presidentschap zag hij ,,geen speciale reden''.
Aleksandr Lebed zelf hield zich gisteren op de achtergrond. Zijn positie
in het Kremlin was de afgelopen weken een steeds terugkerend onderwerp
van speculaties, temeer gezien de opzienbarende uitspraken die hij
herhaaldelijk heeft gedaan. Een campagnemedewerker van Jeltsin,
Vjatsjeslav Nikonov, zei daarover: ,,Lebed heeft veel dingen gezegd die
zijn electoraat aanspreken en dat was terecht. Hij heeft goed campagne
gevoerd. Ik ben ervan overtuigd dat zijn standpunten nu verstandiger
zullen worden.''
