Jeltsin ontslaat topmedewerkers
Door onze correspondent HANS NIJENHUIS
MOSKOU, 20 JUNI. President Boris
Jeltsin heeft vanmiddag drie van de machtigste mannen in de Russische
leiding ontslagen na beschuldigingen dat zij probeerden zijn
verkiezingscampagne op onwettige wijze te beiuml;nvloeden.
Jeltsin ontsloeg generaal Aleksandr Korzjakov, hoofd van zijn
persoonlijke veiligheidsdienst en een van de machtigste mannen van
Rusland, generaal Michail Barsoekov, hoofd van de
staatsveiligheidsdienst, en Oleg Soskovets, een conservatieve
vice-premier. Zij hebben volgens een liberale medewerker van de
president geprobeerd de tweede ronde van de verkiezingen, die voor 3
juli op de agenda staat, te verhinderen om hun eigen positie in het
Kremlin te versterken.
,,Elke keer word ik te schande gemaakt door Korzjakov en Soskovets. Moet
de president soms voor heacute;n werken'', zei Jeltsin vanmiddag toen
hij het onverwachte nieuws bekendmaakte. ,,Kan men zich serieus
voorstellen dat ik zou werken op voorzeggen van Korzjakov?''
Vooral het vertrek van Korzjakov komt als een verrassing. Korzjakov, een
oud-KGB officier, werkt al sinds 1985 voor Jeltsin en geldt als
vertrouweling van de president. De drie verwijderde functionarissen
onderhielden onderling nauwe banden en worden gezien als haviken.
Korzjakov werd vorige maand door Jeltsin berispt nadat hij openlijk had
gepleit voor uitstel van de presidentsverkiezingen.
Het ontslag kwam na een nacht vol onrust over de arrestatie van twee
liberale campagnemedewerkers van Jeltsin op last van Korzjakovs
veiligheidsdienst. De twee, de zakenlieden Sergei Lisovski en Arkadi
Jevstafjev, waren onder andere verantwoordelijk voor Jeltsins
succesvolle campagne 'Kies of Verlies' waarin jongeren met behulp van
popmuziek werden opgeroepen op de president te stemmen. Later op de avond werden
 zij weer vrijgelaten.
Jevtafjev zei na zijn vrijlating op de televisie, waar een extra
nieuwsuitzending aan de arrestatie werd gewijd, dat hij elf uur lang was
ondervraagd. ,,Ze zeiden niet waarom maar vroegen me over de
verkiezingen. Ik hoorde eacute;&eacute;n van hen zeggen dat de
president hoe dan ook zou winnen, maar eerder dankzij ware patriotten
dan door mensen die zich met hem hadden verbonden.'' De twee zouden zijn
gevraagd belastende verklaringen af te leggen over liberale
regeringsfunctionarissen en over premier Tsjernomyrdin.
Aleksandr Lebed, de 'recht en orde'-generaal die na zijn derde plaats in
de eerste ronde van de verkiezingen, afgelopen zondag, door president
Jeltsin tot secretaris van de machtige Veiligheidsdienst is gemaakt, zei
vanochtend dat hij de indruk had dat ,,er pogingen worden ondernomen om
de tweede ronde te torpederen''. Lebed beloofde de kwestie van de
arrestaties uit te zoeken en ,,
elke muiterij meedogenloos te onderdrukken''.
Vanmorgen beschuldigde een leidende campagnewerker van Jeltsin,
voormalig vice-premier Anatoli Tsjoebais, de generaals Korzjakov en
Barsoekov van een poging tot staatsgreep. Zij proberen de verkiezingen
te verhinderen, aldus Tsjoebais. ,,Zij zijn voorstander van de optie
waaraan gebruik van geweld te pas komt, of anders gezegd: een coup.''
De mededelingen van Tsjoebais duidden op een hevige machtsstrijd binnen
het Kremlin. ,,Zij hoopten dat Jeltsin in de eerste ronde als tweede zou
eindigen en dan zouden zij gebruik van geweld voorstellen'', aldus
Tsjoebais. ,,Maar Jeltsin werd eerste en verraste hen vervolgens door
Lebed secretaris van de Veiligheidsraad te maken. De grond slipte weg
onder hun voeten, dat is waarom zij actie ondernamen.''
Volgens Tsjoebais was de 'coup' mislukt nadat de Russische televisie
over de kwestie rapporteerde, Lebed zich ermee bemoeide en Jeltsin werd
ingelicht. De directeur van het onafhankelijke televisiestation NTV, dat
gisteravond als eerste tot een extra uitzending besloot, zit eveneens in
Jeltsins campagneteam en geldt als een liberaal.
Korzjakov, Barsoekov en Soskovets hadden rond het middaguur nog niet op
hun ontslag gereageerd. Het persbureau Interfax meldde vanmorgen wel dat
Barsoekov zou hebben gezegd dat de aanhoudingen van gisteren niets te
maken hadden met de campagne. De twee campagnemedewerkers, beide
zakenlieden, zouden zijn aangehouden in verband met grote sommen
buitenlandse valuta die zij bij zich zouden hebben gehad.
Het persbureau Interfax wist te melden dat de twee een half miljeon
dollar bij zich droegen toen ze werden aangehouden. Premier Viktor
Tsjernomyrdin zei vanochtend in een waarschijnlijk sussend bedoelde
verklaring dat er geen sprake was van arrestaties en dat de twee zouden
vrijkomen als ze de herkomst van het geld zouden hebben verklaard en
zouden hebben uitgelegd waar het geld voor was bedoeld. Een woordvoerder
van de geheime politie FSB zei dat de discussie met de twee aangehouden
zakenlieden ,,beschaafd'' was geweest. ,,Er was koffie en er was thee.''
