Wiskunde voor alfa's VWO grootste vak
Door onze redacteur WUBBY LUYENDIJK
ZOETERMEER, 23 APRIL. Alfa's op het VWO krijgen vanaf 1998 geen twee
keer, maar vier keer zoveel verplichte uren wiskunde als nu. Ook moeten
ze centraal schriftelijk eindexamen afleggen in wiskunde, bovenop de
schoolonderzoeken waartoe reeds besloten was.
Daarmee wordt wiskunde het omvangrijkste verplichte examenvak in het
nieuwe lesprogramma dat in augustus 1998 in de bovenbouw van het VWO
wordt ingevoerd.
Nu krijgen alfa-leerlingen twee  drie lesuren wiskunde per week, tot
klas vier. Daarna wordt wiskunde een keuzevak. In de nieuwste plannen
volgen alle alfa's drie tot vier lesuren wiskunde per week in de vierde,
vijfde egrave;n zesde klas. Deze verzwaring van het eindexamen VWO
staat in een wijziging van staatssecretaris Netelenbos (Onderwijs) op
haar wetsvoorstel waarin de onderwijsvernieuwing van de hoogste klassen
VWO is vervat. De uitbreiding met meer wiskunde leidt er toe dat alle
VWO'ers ten minste een tiende van hun onderwijstijd moeten besteden aan
wiskunde.
Opvallend gevolg van de verzwaring is dat alfa's die een taal, rechten,
geschiedenis, theologie, klassieken of filosofie willen gaan studeren
meer tijd moeten steken in wiskunde (560 'klokuren' in drie jaar) dan
gamma's die van plan zijn economie te studeren (520 klokuren in drie
jaar). Ander opmerkelijk gevolg is dat alfa's op het gymnasium de tweede
klassieke taal of een moderne taal moeten opgeven om ruimte te maken
voor wiskunde.
In haar toelichting aan de Tweede Kamer erkent Netelenbos dat de keuze voor vier
 keer zoveel wiskunde riskant is. Aan de
verzwaring kleeft het nadeel dat ,,sommige leerlingen die wellicht
geschikt zijn voor kunstgeschiedenis niet meer een VWO-diploma kunnen
halen''. Daarom houdt Netelenbos haar oorspronkelijke plan van twee keer
zoveel wiskunde open als alternatief. De Tweede Kamer zal de nieuwe
examenplannen op 12 mei behandelen. De Onderwijsraad heeft de
staatssecretaris geadviseerd af te zien van de verzwaring.
In de vernieuwde bovenbouw van het VWO komen met ingang van 1 augustus
1998 de vrije vakkenpakketten te vervallen en moeten vierdeklassers
kiezen uit vier vast omschreven profielen. Doel is VWO'ers beter
voorbereid aan een universitaire studie te laten beginnen. Het gaat om
het alfa-profiel 'cultuur en maatschappij', het gamma-profiel 'economie
en maatschappij', het beta-profiel 'natuur en gezondheid', en 'natuur en
techniek' voor de harde beta's. Netelenbos kwam tot haar beslissing op
suggestie van de VVD en Tweede-Kamerlid S. Dijksma (PvdA), zo schrijft
ze. De laatste vreest dat het 'makkelijke' alfaprofiel cultuur en
maatschappij uitgroeit tot ,,een moderne variant van het pretpakket''.
In de ogen van de Onderwijsraad is het oorspronkelijke plan om alfa's te
verplichten tot twee keer zoveel wiskunde als nu het geval is, ,,zwaar
genoeg''. Ook de vereniging van schoolleiders VVO, schooldekanen en het
Freudenthal Instituut, voortrekker van het wiskunde-onderzoek in
Nederland, verwijten de staatssecretaris dat ze ,,doorschiet met vier
keer zoveel uren wiskunde voor alfa's''. Het plan doet geen recht aan de
alfa's zonder wiskundeknobbel, vinden ze, miskent andere kwaliteiten dan
exacte aanleg, en zal meisjes en (allochtone) leerlingen met een
onderwijsachterstand er mogelijk van weerhouden VWO te doen.
Schoolleider Ans Buys van het Sint-Janslyceum in Den Bosch: ,,Ik begrijp
werkelijk niet wat de PvdA bezielt. Uitgerekend de partij die de mond
vol heeft van meer kansen voor meisjes en meer vrouwen op hoge posten.
Het zijn nog steeds vooral meisjes die wiskunde laten vallen.'' En een
andere criticaster, schooldekaan E. Clarenbeek van scholengemeenschap
Soeringshoek in Schiedam: ,,Ik vind wiskunde een prachtvak, want ik geef
het zelf. Maar de staatssecretaris heeft een verknipt idee van het
begrip talent. Alsof alleen leerlingen met wiskundig inzicht talent
hebben. En alsof je voor iedere studie zoveel wiskunde nodig hebt.''
Zoveel verplichte wiskunde voor alfa's zal, waarschuwt Clarenbeek die 33
jaar docent is, theologen in de dop en aankomend theaterstudenten zonder
wiskundeknobbel het VWO uitjagen en daarmee van de universiteit
weghouden. ,,Want behalve meer wiskunde worden in de plannen de
exameneisen ook aangescherpt. Met een onvoldoende voor wiskunde kun je
straks nog maar heel moeilijk slagen.''
Van de huidige VWO-leerlingen kiest op dit moment tien procent een
vakkenpakket zonder wiskunde, zo blijkt uit cijfers van de
Onderwijsinspectie. Daarnaast scoort nog eens tien procent van de
leerlingen die wel wiskunde kiest, een onvoldoende voor wiskunde op de
eindlijst. En onderzoek van Mesoconsult onder 517 VWO-scholieren uit
Utrecht en omgeving wijst uit dat slechts 35,3 procent van de scholieren
die een alfaprofiel zou kiezen zoveel wiskunde ook daadwerkelijk nodig
heeft voor de vervolgstudie.
