Ingreep in Albanieuml; serieus overwegen
BRINDISI, 15 MAART. Europa moet een interventie in Albanieuml; door
middel van een ,,internationale politiemacht'' ,,serieus overwegen''.
Dit zegt de Oostenrijkse ex-bondskanselier Franz Vranitzky, die namens
de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) met de
Albanese regering heeft gesproken over de crisis in het land.
Vranitzky kwam tot deze conclusie na gesprekken met de Albanese premier,
Bashkim Fino, aan boord van een Italiaans oorlogsschip. Fino had hem
verteld dat de autoriteiten in Tirana slechts met buitenlandse hulp de
orde in het land kunnen herstellen. Fino vroeg om een interventiemacht
van enige duizenden manschappen.
Vranitzky sprak ook met vertegenwoordigers van de oppositie en met
rebellenleiders uit de Zuidalbanese steden Gjirokasteuml;r,
Sarandeuml; en Vlor&euml;. Vranitzky zei dat hij zo snel mogelijk zou
praten met de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, Van Mierlo,
en diens Deense collega Petersen, die voorzitter is van de OVSE.
Vranitzky zei dat een beslissing ,,zo snel mogelijk moest vallen''.
Vandaag en morgen komen in Apeldoorn de ministers van Buitenlandse Zaken
van de Europese Unie bijeen, onder meer om te praten over Albanieuml;.
Premier Kok zei gisteren na afloop van de ministerraad dat Nederland als
voorzitter van de Europese Unie ,,zijn verantwoordelijkheden niet zal
ontlopen als het zou gaan om een actieve presentatie in Albanieuml;''.
Volgens Kok kan er echter geen beslissing over een interventie genomen
worden zonder dat er een mandaat is van de Veiligheidsraad van de
Verenigde Naties. Bovendien moet er een duidelijk militair concept zijn.
,,We moeten blijven nagaan welke initiatieven nodig zijn. Als een
interventie wordt overwogen dan moet je exact weten
wat je missie is en wat je opdrachten en bevoegdheden zijn'', aldus Kok.
Volgens de minister-president is de situatie in Albanieuml; dermate
onduidelijk dat niet kan worden gezegd of een interventie de juiste
oplossing is. ,,Het is onduidelijk wie tegen wie vecht. Een anarchie.
Hoe kun je bereiken dat de wapens worden neergelegd.
Dat is de eerste stap die moet worden gezet. Maar een interventie kan
ook leiden tot verdere escalatie'', aldus Kok.
Verder maakte Kok bekend dat vrijwel alle Nederlanders gisteren uit
Albanieuml; naar Itali&euml; zijn ge&euml;vacueerd. ,,Er is nog een
uiterst beperkt aantal Nederlanders, onder wie de ambassadeur, in het
land achtergebleven'', aldus de premier.
De Verenigde Staten hebben gisteren de evacuatie voor onbepaalde tijd
stopgezet nadat twee helikopters door Albanese schutters waren
beschoten. De Amerikanen schoten terug, maar besloten toch tot voorlopig
uitstel van de evacuatie. Albanese rebellen namen ook een Duitse
helikopter onder vuur. De Duitse militairen schoten terug.
Gisteren kwamen met verscheidene schepen ook nog eens zo'n 550 Albanese
vluchtelingen in Italieuml; aan. Een Italiaans oorlogsschip met aan
boord zo'n negenhonderd evacueacute;s, onder wie Nederlanders, kwam
gisteravond laat in de Italiaanse havenstad Brindisi aan. Volgens
diplomaten in Brindisi bevonden zich aan boord behalve zeker 400
Albanezen ook nog 208 Italianen, 64 Britten, 64 Amerikanen, 50 Kroaten
en verder Nederlanders, Duitsers en Canadezen.
Joegoslavieuml; (Servi&euml; en Montenegro) heeft de grens met
Albanieuml; ,,hermetisch afgesloten'' om de verspreiding van wapens in
de provincie Kosovo (voornamelijk bevolkt door opstandige Albanezen) te
voorkomen. In Tirana zijn sinds donderdag elf doden en zeker 150
gewonden gevallen. Gistermiddag plunderden opstandelingen verscheidene
kantoren van het Rode Kruis in Tirana. Zij staken het hoofdkantoor in
brand. Ook verwoestten rebellen het trainingscentrum van de Nederlandse
hulporganisatie Dorkas in Korceuml;. De schade bedraagt zeker 100.000
gulden.
Op zijn eerste persconferentie maakte de Albanese premier Fino bekend
dat Bashkim Gazidede, de chef van de Albanese geheime politie SHIK, was
afgetreden. ,,Daarnaast heeft hij niet meer de leiding van de operatie
ter handhaving van de orde'', aldus de regeringsleider
tijdens zijn eerste persconferentie in die functie.
Fino kondigde tevens aan dat de gevreesde SHIK in de toekomst niet meer
door de president zal worden gecontroleerd, maar door de regering. Het
parlement buigt zich over een voorstel om de censuur van de pers in
Albanieuml; op te heffen, aldus Fino.
President Berisha heeft gisteren tegen het Franse persbureau AFP
verklaard onder geen beding af te zullen treden maar op zijn post te
zullen blijven. ,,Ik zal het land in geen enkele situatie verlaten.''
Eerder deden geruchten de ronde dat Berisha al zou zijn gevlucht.
Tot nog toe heeft alleen Spanje laten weten bereid te zijn troepen
beschikbaar te stellen voor een eventuele interventiemacht in
Albanieuml;. De Nederlandse premier Kok heeft gisteren met minister
Voorhoeve (Defensie) bekeken wat de mogelijkheden voor Nederland zijn
als tot een interventie wordt besloten. Hij wilde er niet op
vooruitlopen hoe een Nederlandse inbreng eruit zou kunnen zien. De
Verenigde Staten zeggen de stabiliteit in Albanieuml; met zorg gade te
slaan maar laten initiatieven de crisis op te lossen vooralsnog over aan
de Europese landen.
De Verenigde Naties hebben Italieuml; en Griekenland opgeroepen
vluchtelingen op te nemen.
