

EEN STILLE GENIETER KNUFFELT NIET






Door onze redacteur JAAP BLOEMBERGEN 


Je hebt strenge, sluwe en zweverige
trainers. Bij Ajax, Feyenoord en het Nederlands elftal kunnen ze erover
meepraten. PSV wordt geleid door een trainer wars van donderpreken,
prietpraatjes of verdoezelend jargon. Hij onderscheidt zich van zijn
collega's door op een vriendelijke manier de waarheid te verkondigen. De
Haagse volksjongen gedijt beter in de Brabantse dan in de Zeister
bossen. ,,Het is geen schande om voor PSV te werken.''


Precies twee jaar geleden verruilde Dick Advocaat het Nederlands elftal
voor PSV. Hij wilde weer dagelijks bezig zijn met een groep. Hij had de
wekelijkse spanning van een wedstrijd gemist. ,,De overgang is
natuurlijk groot. Bij een club werken is hectischer. Zeven dagen per
week, je komt er niet van los. Als je met het Nederlands elftal gewonnen
had, kreeg je even tijd om op adem te komen.

,,In mentaal opzicht is het net andersom. Ik kan me bij PSV wel eens een
misstap veroorloven. Die kun je de volgende week rechtzetten. Terwijl ik
met het Nederlands elftal geen wedstrijd kon verliezen. Ik was vijf jaar
assistent geweest, maar die druk was veel groter dan ik van tevoren had
beseft. Als bondscoach moet je vaak door schade en schande wijs worden.
Er gebeurt zoacute; veel waar je geen grip op hebt.''

Hij vertelt over zijn eerste persconferentie bij het Nederlands elftal,
in het najaar van 1992, voor een oefeninterland tegen Italieuml;. ,,Ik
had heel braaf vier A4-tjes uit mijn hoofd geleerd. Als een
toneelspeler. Helemaal niet spontaan natuurlijk. Prompt verliezen we van
Italieuml; en barst de eerste kritiek los. Sindsdien is het eigenlijk
nooit meer rustig geworden. Wat heb ik allemaal niet meegemaakt bij
Oranje? Gullit geen aanvoerder meer, Van Basten geblesseerd, Gullit weg,
Rijkaard vervangen, Gullit terug, Gullit weg. ,,Mag ik dan een beetje
trots zijn op de prestaties? Ik heb als bondscoach tweeeuml;neenhalf
jaar geen kwalificatiewedstrijd verloren. Ik heb fantastisch
gepresteerd, kijk de cijfers er maar op na. Ik ga ook cijfers onthouden,
dat heb ik van andere trainers geleerd. Het schijnt een manier te zijn
om jezelf te profileren.''

Klinkt hier de verongelijkte oefenmeester, de man die misschien nooit
diep gevallen is maar ook nimmer aan het grote succes heeft mogen
ruiken? Advocaat hekelt zijn collega's die na een gewonnen wedstrijd van
een gouden wissel spreken. Hij wenst niet mee te doen aan die flauwekul.

,,Ik ben geen trainer die na afloop zegt dat we beter zijn gaan spelen
door mijn tactische vondst. Terwijl die momenten er natuurlijk wel zijn
geweest. Er zijn heel grote trainers die pochen hoe slim het was om de
rechtsbuiten naar de linkerkant te halen. Had ik maar wat vaker laten
zien hoe goed ik wel ben. Dan hadden de journalisten mijn praatjes
klakkeloos overgeschreven en had ik minder kritiek gekregen. Nee dus, zo
zit ik niet in elkaar. Ik ga mezelf niet verloochenen. ,,Ik heb wel eens
het advies gekregen van een vriend: 'Dick, je moet je gezicht daar laten
zien, met die persoon gaan praten.' Daar heb ik dus geen zin in. Ik doe
het op mijn manier en blijkbaar doe ik het nog niet zo slecht. Ik kan
geen club noemen die ontevreden was over mijn werkwijze. Waar je ook
komt, ze zijn allemaal heel lovend. De meeste problemen heb ik met de
pers gehad.

,,Sommigen vinden me saai. Anderen zeggen: met Advocaat valt goed te
praten. Een van mijn kwaliteiten is dat ik kan relativeren. Ik kan goed
met spanning omgaan en een goede sfeer creeuml;ren. Of het nu bij PSV of een bra
ndweerelftal is, iedereen weet wat hij doen
moet en iedereen krijgt de vrijheid om te voetballen. Toen ik trainer
was van DSVP, een amateurclub uit Pijnacker, ging ik op precies dezelfde
manier te werk. Ik speel nooit een spel met de spelers. ,,Die twee
seizoenen bij Pijnacker waren fantastisch. 's Zomers ging ik kijken of
het gras wel wilde groeien. Liep ik in mijn eentje over zo'n veld,
zonnetje erbij, heerlijk. Ik ben een stille genieter. Als ik in het
buitenland kom en ik zie een stadion, rijd ik er meteen naar toe. Een
mooi stadion en een mooi veld, daar doe je het allemaal voor.''

Advocaat geeft eerst aarzelend, een half uur later volmondig toe dat hij
als clubtrainer zelfverzekerder is geworden. Hij is ten goede veranderd,
zeggen zijn volgers. De geprikkelde reacties op een kritische vraag
blijven tegenwoordig achterwege. Hij heeft het hart weer op de tong. Hij
is weer de spontane volksjongen uit de Haagse Transvaalbuurt. Zelfs na de ontlui
sterende bekernederlaag tegen het
Noorse Brann Bergen stond hij de pers urenlang te woord. ,,De
teleurstelling na die uitschakeling blijft tot het einde van het
seizoen. Maar wie moet ik verwijten maken als we minstens acht keer
alleen voor de keeper hebben gestaan? Die uitschakeling van vorig
seizoen tegen Barcelona kon ik ook redelijk accepteren. We speelden
fantastisch. Een gebrek aan ervaring is ons toen opgebroken. Dit jaar
kunnen we blessures beter opvangen. In de breedte zijn we verder dan
vorig jaar. Alleen missen we met Ronaldo en Wouters twee echte toppers.

,,Met minimale investeringen zijn we geruisloos teruggekeerd aan de top.
Er staat een herkenbaar elftal met een herkenbare speelstijl. PSV speelt
dit seizoen het beste voetbal van Nederland. Thuis leggen we iedereen
onze wil op. Alleen bij uitwedstrijden zijn we nog niet heel
evenwichtig, maar dat geldt bijna voor alle clubs in Europa.

,,Als er nu een aantal spelers wegvalt, hebben we adequate vervangers.
We hebben een hoop jongens van onder de twintig. Die verhalen dat PSV
geen goede jeugd heeft zijn kolder. Hoeveel Rotterdammers spelen er in
het eerste van Feyenoord? Alleen Van Bronckhorst. Een paar Brabanders
bij PSV is natuurlijk meegenomen, maar als een Rus beter is dan iemand
uit Eindhoven dan speelt die Rus.''

Op een training van PSV valt op hoe direct en persoonlijk Advocaat met
zijn selectie omgaat. Hij scheldt de ene speler verrot en geeft
tegelijkertijd een andere een aai over de bol. Hij is een vaderfiguur
met natuurlijk gezag. Tegelijktijd vertoont hij kinderlijke trekjes die
zijn populariteit ten goede komen. Zijn markante kop heeft vele
gezichten.

,,Ik heb nooit belemmeringen gevoeld met de spelers. Ook niet met de
zogenaamde vedetten, de miljonairs in het Nederlands elftal. Ik heb
nooit afstand gevoeld. Integendeel. Misschien dat ik
achteraf bij het WK in Amerika iets te veel betrokken was bij sommige
oudere jongens. Afscheid nemen van Wouters en Koeman en Rijkaard,
spelers die mij door dik en dun gesteund hebben, dat viel niet mee.
Lijkt me een menselijk trekje.

,,Je zult mij niet zo vaak een speler zien knuffelen. Maar ik kan
oprecht ontroerd zijn. Als ik een foto in de krant zie met vier PSV'ers
in het Nederlands elftal, word ik emotioneel. Toen ik werd aangesteld
bij PSV, was alleen Numan international. Nu zijn het er zeven, de Belgen
meegerekend. Dan heb je eer van je werk.''

Van de spelers die onder Advocaat hebben gevoetbald, was alleen Menzo
openlijk ontevreden over de samenwerking. De doelman stond vorig seizoen
reserve bij PSV en kreeg naar eigen zeggen te weinig aandacht van de
trainer. ,,Ik heb dat nooit begrepen. Ik heb Stan toch echt voldoende
aandacht gegeven. Iedereen denkt dat ik hem uit het elftal heb gezet,
maar dat was voor mijn aanstelling al gebeurd. Misschien dat Van Gaal
hem bij Ajax nog meer aandacht heeft gegeven. Dan ben ik blijkbaar
tekortgeschoten.''

Hij is de baas maar hij laat zijn spelers in hun waarde. ,,Toen ik bij
ADO in het eerste kwam, was ik achttien jaar maar niet zo wijs als die
knapen van tegenwoordig. Wat wist ik van de wereld? Wij gingen met ADO
voor twee maanden naar Amerika. Ik wist nog net waar het lag. Maar waar
San Francisco lag, kon ik niemand vertellen. Er ging een wereld voor me
open. Die knapen van tegenwoordig hebben de halve wereld al gezien. Die
hoef je geen onzin te verkopen.''

De 49-jarige Advocaat is al dertien jaar actief als coach. Hij ziet de
laatste tijd steeds meer generatiegenoten afhaken op het trainingsveld.
,,Als het tijd wordt om te stoppen, zal ik nooit achter een bureau gaan
zitten. Als ik stop dan stop ik. Dan ga ik dingen doen waar ik nu geen
tijd voor heb. Ontspannen naar een film kijken bijvoorbeeld. Dat is er
nu niet bij. Als ik de volgende dag een belangrijke wedstrijd moet
coachen, kan ik me moeilijk ontspannen. In de vakantie kom ik ook bijna
niet tot rust. Dan hang ik elke dag aan de telefoon met Eindhoven.

,,Er is nog zoveel werk te doen. Ik ben nog nog lang niet klaar bij PSV.
De mooie jaren moeten nog komen. Daar wil ik nog van genieten. Wij
moeten nog meer uitstraling krijgen. Geen krimp geven bij een
achterstand zoals Ajax in zijn beste jaren. Dan ben je een volwassen
topclub. Als je dat bereikt hebt, moet je als trainer snel wegwezen. Van
Gaal heeft dat niet gedaan. Ik had waarschijnlijk dezelfde fout gemaakt.
Je bent toch te veel liefhebber om een elftal op zijn hoogtepunt in de
steek te laten.''

Advocaat volgt de recente discussie over een superliga op de voet. ,,Ik
betwijfel of een Nederlandse club zich in de toekomst nog kan meten met
de Europese top. Ajax ook niet. Wij kunnen niet zoveel investeren als de
Spaanse en de Engelse topclubs. Daarom is die Europese competitie zo
belangrijk. Jammer voor de kleinere clubs, maar die moeten hun eigen
boontjes doppen. De meeste zullen echt wel overleven.'' Horen we hier de
voormalige trainer van Haarlem en SVV, de coach die ook in de marge van
het betaalde voetbal heeft gewerkt? ,,Ik praat voor mijn eigen belangen.
Als coach van Dordrecht zou ik een andere mening hebben. Als coach van
PSV vind ik het terecht dat de eredivisie een paar clubs minder gaat
tellen. Het kan toch niet zo blijven dat wij in tien dagen vier
wedstrijden moeten spelen. Dat houdt geen paard vol.''

Morgenavond speelt koploper PSV in de laatste wedstrijd voor de
winterstop tegen Ajax, dat op de vijfde plaats staat. Het veredelde
topduel is een herhaling van de wedstrijd om de Supercup. De 3-0
overwinning in augustus zal PSV niet gemakkelijk kunnen evenaren, hoewel
Ajax nog steeds gedupeerd is door de vele blessures. ,,Die excuses
houden een keertje op. Wij hebben dit seizoen ook een hoop spelers
moeten missen, maar daar zul je mij niet over horen. Gelukkig is
iedereen nu weer fit. Het lijkt wel of ze de vakantie ruiken.''









