Amerikaanse turnmeisjes mogen niet huilen
Door onze redacteur WARD OP DEN BROUW 
ATLANTA, 26 JULI. Wereldkampioene Lilia Podkopajeva
uit de Oekraiuml;ne won gisteren goud bij het turnen allround. De
Amerikaanse turnsters, die dinsdag als team nog zegevierden, stelden
voor eigen publiek hevig teleur.
Achter een grote blauwe sporttas gaat een heel klein
meisje schuil. Veertien jaar is Dominique Moceanu, ze heeft al een
autobiografie afgeleverd, ze stond op de cover van Vanity Fair,
gefotografeerd door Annie Leibowitz. Met haar bruine ogen steelt de in
Hollywood geboren dochter van Roemeense ouders miljoenen harten. Na de
wedstrijd loopt ze met de sporttas over een fragiele schouder achter
teamgenoten Shannon Miller (19) en Dominique Dawes (19) naar de
persconferentie.
Dinsdagavond turnden de Amerikaanse 'vrouwen' hun land nog in een roes
door voor het eerst in de olympische geschiedenis het goud voor teams te
winnen. Gisteren dompelden ze de Georgia Dome in diepe rouw. Ook
president Clinton, echtgenote Hillary en dochter Chelsea waren er
getuige van dat hun landgenoten deze keer niet the greatest
waren. Opeens was het gedaan met de euforie.
Na de wedstrijd wachten honderden journalisten in de grote perszaal bij
de Georgia Dome op de vier winnaressen. Maar Podkopajeva (1ste) uit Kiev
en de drie Roemeense turnsters Gogean (2de), Amanar en Milosovici
(gedeelde 3de plaats) komen aanvankelijk niet opdagen. Dan roept iemand
dat de verliezers, de drie Amerikaanse turnsters, in een belendende
perszaal zijn gearriveerd.
Op een podium in Press Interview Room 4 zit Bela Karolyi, de
eacute;minence grise voor wie de Olympische Spelen een
afscheidstoernooi vormt, eacute;&eacute;n van de meest succesvolle
turncoaches ooit, onder anderen van Nadia Comaneci. Links van hem de
kleine Moceanu, het meisje met de Roemeense ouders die haar al aan
Karolyi en diens gymschool in Houston wilden toevertrouwen toen ze
drieeuml;neenhalf jaar jong was. De gelouterde turnsters Miller en
Dawes zijn te aangeslagen om de pers te woord te staan. De kleinste,
lichtste en jongste van de drie, toont zich ook de dapperste. Moceanu,
die zojuist de hand mocht schudden van de president, verdrinkt in een
zee van journalisten. Handenvol cassetterecorders, veel vragen. Het
meisje dat de geblesseerde heldin verving van dinsdagavond, Kerri Strug,
houdt zich makkelijk staande in deze grote-mensenwereld. Ze komt niet
boven de microfoon uit die voor haar neus staat.
Moceanu strooit met one-liners, zoals ,,I gave my best tonight'',
en ,,Everybody will remember me''. Ze weet nog niet of ze doorgaat met
turnen. Mogelijk stopt ze. Maar die beslissing neemt ze pas na overleg
met familie en trainer. Echt ontevreden is ze niet. ,,Ik ben de jongste
die hier meedoet en dit is pas mijn tweede grote internationale
wedstrijd'', zegt Moceanu, in 1995 als dertienjarige de jongste
turnkampioen van de VS. Over het vermeende thuisvoordeel: ,,Er rustte
vanavond veel druk op me. De mensen hadden hoge verwachtingen van mij.
Ik probeerde er niet aan te denken.''
Op haar eerste onderdeel, de evenwichtsbalk, ging het al mis. Ze raakte
uit balans en kon maar net voorkomen dat ze er vanaf viel. Moceanu, in
haar witte pakje met de gouden sterren, kon als eerste Amerikaanse van
de lijst met medaillekandidaten worden geschrapt. Miller en Dawes zouden
snel volgen. Tijdens haar vrije oefening, op het opzwepende 'The Devil
went down to Georgia', probeerde Moceanu zich te herstellen, maar
eacute;&eacute;n keer stapte ze buiten de mat. Shannon Miller
verspeelde haar medailles op de mat. Van een gedeelde tweede plaats viel
ze na drie onderdelen terug naar de tiende plaats. ,,Kom op adem'', zegt
haar trainer als ze van de mat stapt. ,,Stop met huilen, iedereen kijkt
naar je.''
Dominique Dawes staat na de brug ongelijk en de evenwichtsbalk op de
eerste plaats. Het meisje dat na haar turncarriegrave;re actrice of
FBI-agente wil worden, kan de eerste zwarte turnster worden die op het
onderdeel allround olympisch goud wint. Dan gaat ze de mat op, voor haar
vrije oefening, op Russisch getinte muziek. Na achterwaartse sprongen
glijdt ze in een hoek van de mat bij haar laatste landing onderuit.
Eenmaal van de mat begint ze zachtjes te huilen. Topsport: de coach
toont geen medeleven maar vaardigt een opdracht uit: ,,Haal diep adem en
verman jezelf.''
Dawes durft niet naar het scorebord te kijken. Dertigduizend
toeschouwers zien dat ze slechts 9.000 punten krijgt. Dominique Dawes is
even alleen op de wereld. Haar olympische droom is uit elkaar gespat.
Met nog twee oefeningen te gaan, tuimelt ze in een vrije val van de
eerste naar de twintigste plek.
Dominique Moceanu is zich langzaam omhoog aan het knokken. Kinderstemmen
in het publiek roepen ,,Kom op Dominique!'' Na haar eerste onderdeel, de
onfortuinlijke balanceerpartij op de balk, stond ze op een gedeelde
zeventiende plaats. Na de vrije oefening steeg ze naar de gedeelde
vijftiende plaats. Nu staat ze oog in oog met het paard. Op dit
onderdeel bij de teamwedstrijden viel Moceanu bij de landing, tot twee
keer toe, plat op haar achterwerk. Nu levert ze twee mooie sprongen af.
Vooral de laatste sprong lijkt perfect. ,,Ik heb je dit nog nooit zo
goed zien doen'', zegt Bela Karolyi als ze de mat afloopt. Weer die
onderdanige blik in haar ogen als ze het compliment van haar trainer in
ontvangst neemt. De sprong levert haar slechts 9.706 punten op, ze
krabbelt omhoog naar de veertiende plaats. Het publiek tracteert de jury
op hoon.
Op de ongelijke leggers slingert Moceanu zich naar de negende plaats.
Meer zit er niet in voor het meisje van veertien. Op de persconferentie
kan ze als enige lachen, als een zorgeloos kind. Ze is helemaal klaar
voor twee nieuwe hoogtepunten in haar leven: een audieuml;ntie  op het
Witte Huis en een bezoek met ouders en zusje aan Disneyland.
