

Lichaamstaal maakt van wild paard mak schaap






Door onze redacteur MARGOT POLL


AMSTERDAM, 9 JULI. Een wild paard binnen een half uur als een mak
schaap de ring uit laten lopen. Dat is wat Monty Roberts over de hele
wereld demonstreert. Deze week is hij in Nederland om zijn boek over
zijn trainingsmethode te presenteren.


Op zijn Horsecentre Flag Is Up Farms, een range met 200 hectare
grond in Californieuml;, leidt Roberts per jaar zo'n tachtig mensen op
om zonder dwang of geweld paarden af te richten. Hij heeft tot nu toe
meer dan 7.000 paarden 'gestart'. Ook geeft hij cursussen en clinics van
zijn werk. Steeds meer stoeterijen roepen zijn hulp in. Zo ook de
beroemde Duitse renstal Fahrhof van Walther Jacobs die vorig jaar
drie kampioenen in de German Derby voortbracht. Eeacute;n van
hen was het 'probleem-paard' Lomitas. Van de ene op de andere dag
weigerde hij races te lopen; hij had een fobie voor startboxen
ontwikkeld. In 1991 werd het weigerachtige paard door de eigenaar uit de
race genomen. Roberts kreeg het paard onder zich. Twee maanden later -
na een verblijf van tien dagen bij hem - liep Lomitas gedwee de startbox
in en won de race. Sindsdien worden alle paarden op de Gestuuml;t
Fahrhof volgens de methode-Roberts getraind.

Roberts (1935) had zijn vaders oogappel kunnen zijn - zo veel prijzen
sleepte hij vanaf zijn derde jaar in de wacht - als hij niet tegen hem
in was gegaan. Vader Roberts trainde jonge wilde paarden op de
traditionele manier, zoals dat ook nu nog gebeurt in Amerika. Om een
paard iets te leren moet eerst zijn wil 'gebroken' worden. Dit
zogenaamde 'inbreken' houdt in dat het paard wordt vastgebonden en net
zo lang bang wordt gemaakt totdat het zich niet meer durft te verzetten.
Daarna bindt de trainer de benen van het paard om beurten op om verder
de overhand te krijgen. Wanneer het paard na een urenlang gevecht
uiteindelijk ook nog het zadel accepteerde en zich door de berijder liet
bestijgen, had Roberts senior zijn doel bereikt.

Monty Roberts kwam in opstand en ontwikkelde een geheel eigen methode om
paarden zadelmak te krijgen. Hij observeerde wekenlang wilde mustangs in
Nevada en zag hoe een oude merrie een opstandige puberhengst in het
gareel wist te krijgen. Roberts ontdekte dat de paarden met elkaar
communiceerden in een soort lichaamstaal, die hij Equus noemt. De
belangrijkste ingredieuml;nten van die taal zijn het lichaam van het
paard en de richting waarin het zich beweegt. Roberts: ,,In het diepste
geheim paste ik dezelfde methode die ik van de merrie had afgekeken toe
op een groep mustangs die ik bij elkaar moest drijven. Ik wilde dat er
geen zweep in de buurt kwam van het paard.'' Roberts gaat uit van
vertrouwen en vrijheid in plaats van dwang.

Een jonge hengst betreedt de ring waar Roberts zich in het midden heeft
opgesteld. De hengst draagt geen halster, touw of enige andere
belemmering. Het paard is zo nerveus dat het geen stap in de richting
van Roberts durft te zetten. Roberts: ,,Het is de bedoeling om het paard
zadel, hoofdstel en ruiter te laten accepteren zonder dat hij er een
trauma aan overhoudt. Dus zonder te slaan, schoppen, trekken, sjorren,
vastbinden of anderszins belemmeren.''

Roberts spreekt het paard toe zonder woorden te gebruiken. ,,Het eerste
wat ik de hengst vraag is voor me te vluchten. Dat doe ik omdat ik juist
wil dat hij bij me komt en met me mee wil doen.'' Heel abrupt stapt
Roberts op de hengst toe. Hij maakt zich breed in de schouders en boort
zijn ogen in die van het paard. De hengst vliegt er vandoor en
galoppeert zo dicht mogelijk langs de wand. Roberts blijft hem een
tijdje opjagen alsof hij zeggen wil: 'Ga weg, hoepel op.'

Dan draait hij plotseling zijn schouders van de hengst af in een hoek
van 45 graden. Roberts: ,,Hiermee nodig ik hem uit met mij mee te komen,
of op zijn minst om naar me te kijken en te stoppen met galopperen.'' De
hengst wendt zich tot Roberts die vervolgens de zwakke plekken van het
paard masseert. ,,Dat zijn de plekken waar hij zich in de natuur
aangevallen weet'', zegt de trainer die vervolgens nog een kwartier
nodig heeft om via zijn lichaamstaal zowel het zadel als een ruiter op
de hengst te krijgen.

De grote erkenning voor zijn werk kreeg Roberts van koningin Elizabeth
van Groot-Brittannieuml;. De koninklijke familie had over zijn methode
gelezen en vroeg in 1989 of hij een demonstratie wilde geven op Windsor
Castle. Hij voldeed aan de verwachtingen en de koningin vertrouwde hem
haar paarden toe en introduceerde hem bij verschillende stoeterijen in
het land.

,,Dat was een keerpunt in mijn leven, eindelijk werd de scepsis
weggenomen. Ik ben zo veel jaloezie en onbegrip tegen gekomen dat zo'n
aanbeveling van de koningin veel goed maakt.''

Er zijn inderdaad maar een paar trainers voor nodig om Roberts in
diskrediet te brengen. ,,Er zijn trainers die hun paard nog liever
afmaken dan dat zij toegeven dat mijn methode werkt'', zegt Roberts
verongelijkt. Zijn werk wordt onverantwoordelijk genoemd, Roberts zou de
boel oplichten en de paarden zouden er niet gebaat bij zijn. Zelfs zijn
eigen vader bleef tot zijn dood beweren dat de methode van zijn zoon
niet de juiste was. Roberts zou zich na zijn successen in Amerika en nu
ook in Europa niet meer miskend hoeven te voelen, maar hij lijdt nog
altijd aan een minderwaardigheidscomplex. Roberts: ,,Het wachten is op
officieuml;le erkenning van de International Leage for the
Protection of Horses. Tot dan heb ik geen rust en blijf ik mijn
methode stug verdedigen.''









