'Praktijken illegale makelaars laten voetbalbond koud'
Door onze redacteur ERIK OUDSHOORN
,,Als je ziet wie er in de wereld een spelerslicentie van de FIFA
bezitten, rijzen de haren je te berge.'' Rob Jansen, vice-president van
de internationale vakorganisatie van spelersmakelaars IAFA en directeur
van het managementbureau Sportpromotion, laat er geen twijfel over
bestaan dat de wereldvoetbalbond te weinig doet om de illegale
spelershandel een halt toe te roepen.
Sinds twee jaar zijn er reglementen opgesteld. Ze zijn gebundeld in een
boekje van acht pagina's, Regulations governing players agents.
,,Een kandidaat FIFA-makelaar moet in algemene zin weten wat de
belangrijkste bepalingen van de relevante nationale en internationale
reglementering zijn'', verduidelijkt mr. Joost Batelaan, jurist van de
KNVB. De bond controleert in een onderhoud van ruim een uur of de
FIFA-agent in spe in staat is een speler bij te staan. Behalve
reglementaire en juridische kennis wordt ook zijn praktijkervaring
getoetst.
Als de KNVB, in dit geval Batelaan en directeur Vogelzang, overtuigd is van de c
apaciteiten van de makelaar dan gaat er een
positief advies naar de FIFA in Zuuml;rich. De wereldvoetbalbond
verstrekt de licentie nadat de agent een bedrag van 200.000 Zwitserse
francs (260.000 gulden) als bankgarantie heeft overgemaakt.
Aanvankelijk leek door deze procedure het aantal beeuml;digde
FIFA-makelaars zich te beperken tot een select groepje. Inmiddels is het
aantal Nederlandse agentschappen met een licentie gegroeid tot negen.
Een tiende kandidaat is in afwachting van het begeerde papiertje. In de
rest van de wereld zijn er onlangs negentien nieuwe licentiehouders
bijgekomen. Onder wie Souml;ren Lerby die samen met Jesper Olsen (beide
ex-Ajacieden) in de makelaardij is gestapt. Volgens Batelaan kan niet
iedere Nederlander zomaar voetbalmakelaar worden. Hij wijst erop dat de
KNVB ook eens een kandidaat heeft afgewezen. ,,Dat was een
aardappelteler uit het noorden des lands. Zijn zaken liepen niet zo goed
en toen dacht hij in de voetbalmakelaardij een extra bron van inkomsten
te vinden.''
De toetsing van de bonden, c.q. de KNVB, gaat Jansen echter niet ver
genoeg. ,,In Nederland worden mensen nog overhoord. Maar er bestaan
legio voorbeelden van landen waar slechts enkele simpele vragen worden
gesteld en als je dan het geld overmaakt komt alles in orde. Op zich is
de instelling van een FIFA-licentie een goede zaak. Alleen komt in de
praktijk niet veel terecht van dat examen. De FIFA heeft tegenover ons
erkend dat deze ontwikkeling nog in het stadium van een leerproces
verkeert. De bonden hebben niet genoeg kennis van de
makelaarswereld. De verhoren met kandidaat-makelaars moeten scherper
worden. Iedereen die een paar uur op de reglementen studeert, kan de
vragen beantwoorden. De examinatoren zouden bovendien praktijkervaring
moeten hebben: bijvoorbeeld oud-journalisten, -bestuurders of -trainers.
De gemiddelde sportjournalist kan een scherper verhoor afnemen dan een
bondsofficial.''
Batelaan reageert laconiek op de kritiek van Jansen. ,,Ik zie niet in
waarom je dertig jaar praktijkervaring moet hebben om te kunnen oordelen
of iemand een speler goed kan begeleiden.'' Jansen
gaat evenwel verder in het ventileren van zijn opvattingen. ,,De IAFA
had oorspronkelijk een strenger toelatingsbeleid aan de FIFA
voorgesteld. Een agent zou volgens de vakorganisatie prominente spelers
moeten begeleiden en enkele aansprekende transfers hebben
bewerkstelligd. Daarnaast moet hij in de optiek van de IAFA jaren het
vak hebben uitgeoefend, een overzicht verstrekken van zijn
financieuml;le structuur, duidelijk maken hoeveel personeel hij in
dienst heeft en inzage geven in z'n boekhouding. Als die voorwaarden
zouden zijn ingevoerd, was van het huidige bestand
licentiehouders zestig procent afgevallen.''
Batelaan: ,,Jansen is gepokt en gemazeld in de voetbalwereld. Hij bleek
tijdens het examen bij ons ook goed op de hoogte te zijn van de
bepalingen. Maar je hoeft geen studiehoofd te hebben om makelaar te
worden. Een voetballer is gebaat bij een begeleider die weet waar
Abraham de mosterd haalt op gebied van externe expertise. Als de
makelaar niet voldoende op de hoogte is met de reglementaire- en
juridische bepalingen rond een bepaalde transfer, dan behoort hij zich door juri
dische deskundigen van advies te lasten
voorzien. En wat betreft Jansens opmerking over aansprekende transfers
die een makelaar moet hebben afgesloten: de kwaliteit van het werk dat
hij aflevert hangt niet af van het feit of een speler tien miljoen gaat
verdienen of een ton.''
Jansen is ook niet te spreken over de naleving van de reglementen van de
FIFA. Die bepalen onder meer dat een transfer niet mag worden afgesloten
met behulp van een illegale makelaar. Voor familieleden in de eerste
graad en advocaten wordt een uitzondering gemaakt. Jansen: ,,De KNVB
heeft al zoveel signalen gehad van zaken die niet klopten, maar de bond
doet er helemaal niets aan. Er wordt een onderzoekje gedaan, een briefje
gestuurd, einde hoofdstuk. Het interesseert ze in Zeist helemaal niets
of er misstanden zijn. In het buitenland is de situatie niet veel beter.
De FIFA heeft in Portugal een boete opgelegd van 50.000 Zwitserse francs
aan een speler. Daar waren ze bij de wereldvoetbalbond heel trots op,
maar het bedrag werd fluitend overgemaakt. De FIFA heeft de macht om
veel zwaarder te straffen maar laat alles op zijn beloop. Terwijl je
hoort dat er malversaties plaatsvinden waarbij vele tonnen in het geding
zijn.''
Batelaan bestrijdt dat de KNVB niet let op de naleving van de
transferregels. ,,Wij houden ons aan de bepalingen.'' De FIFA heeft de
KNVB dit seizoen niettemin gevraagd vijf transfers te onderzoeken.
Batelaan wil niet zeggen om welke transacties het gaat. Tevens wil hij
bevestigen noch ontkennen of dit zaken waren waarbij de in opspraak geraakte spe
lersbegeleiders Gerards en Lens van de VVCS
betrokken zijn geweest. ,,Uit ons onderzoek naar aanleiding van de
verzoeken van FIFA is niet gebleken dat er in strijd met de reglementen
is gehandeld. Daarom was er geen aanleiding een negatief advies bij de
FIFA af te geven over de desbetreffende licenties.'' Maar wat niet is
kan nog komen. Batelaan: ,,We hebben in Nederland ook zelfstandig
onderzoek gepleegd. Bij een aantal transfers kregen we het vermoeden dat
er weacute;l gehandeld is in strijd met de reglementen. Bijvoorbeeld
dat er door iemand werd bemiddeld zonder licentie. We zullen binnenkort
in overleg treden met de betreffende spelers en clubs om een reactie uit
te lokken. Overigens hebben wij de clubs gevraagd bij elke afgesloten
transfer op te geven wie de betrokken makelaar is geweest. Het is echter
niet onze bedoeling razzia's te houden. We willen naleving van de
reglementen.''
Spelers die in overtreding zijn geweest lopen het risico van een waarschuwing, b
oete (50.000 Zwitserse
francs) of een schorsing van maximaal twaalf maanden. Clubbestuurders
kunnen een boete krijgen van 100.000 Zwitserse francs, een schorsing of
een verbod op de uitoefening van de werkzaamheden in binnen en
buitenland. Een makelaar kan naast een waarschuwing en een boete zijn
licentie kwijtraken. Maar als hij er geen bezit, noch lid is van de KNVB
dan staat de bond, dan wel de FIFA, tegen zo'n malafide makelaar
machteloos.
