

Jong Oranje weerstaat Turks fanatisme






Door onze redacteur ERIK OUDSHOORN


MUSTAFAKEMALPASA, 2 APRIL. Het openbare leven in het grauwe Turkse
stadje Mustafakemalpasa ligt volkomen plat als de bus van Jong Oranje
zich door een haag van nieuwsgierigen een weg baant naar het
plaatselijke stadion. De straten zijn voor een dag opgesierd met
honderden nationale vlaggen. In het stadion hebben 24.000 voetbalgekken
plaatsgenomen op de krakkemikkige tribunes. Niet alleen binnen de
accommodatie, die in Nederland aan geen enkele veiligheidsnorm zou
voldoen, ook er buiten is de belangstelling groot. De mensen staan als
spreeuwen op de randen van de daken, hangen in bomen of hebben zich
verschanst in open kozijnen van de vele onafgebouwde huizen. In Turkije
wemelt het van deze grote stenen geraamtes.


Op de uitpuilende tribunes van het stadion is de sfeer als bij een
avondje NAC. De mensen zingen elkaar toe van de ene zijde naar de andere
zijde. Op de oude overdekte tribune hebben ook enkele ministers
plaatsgenomen, de voorzitter van de Turkse bond Senes Irzik en hun
Nederlandse gasten. Voor hen worden comfortabele stoelen de tribune
opgedragen. Zetels die in de jaren vijftig ook in de Nederlandse
huiskamers deel uitmaakten van het interieur. ,,Ik heb nog nooit zo
vorstelijk een voetbalwedstrijd gevolgd'', zegt KNVB-voorzitter
Sprengers achteraf.

Een peloton van de oproerpolitie houdt langs de kant een oogje in het
zeil. Maar iedereen kan moeiteloos het veld betreden of de sintelbaan
die de groene mat omzoomt. Het publiek blijft echter gedisciplineerd
achter de hekken. ,,'s Lands wijs, 's lands eer'', vindt Sprengers.
,,Als het zo kan, waarom zou je dan allerlei regels invoeren?'' De
Stichting Cotass van de Club Card zou hier haar ogen uitkijken.

In de penetrante smoglucht behaalt Jong Oranje een nuttige overwinning
(0-1) in de strijd voor het Europese landenkampioenschap voor
jeugdteams. De zeven beste poulewinnaars plaatsen zich rechtstreeks voor
dit evenement. De overige twee nummers eacute;&eacute;n spelen een
onderling duel voor de laatste plek bij de beste acht. Daarna volgt er
een schiftingsronde als laatste kwalificatie. Vier landen strijden
uiteindelijk om de titel. De weg is dus nog lang, maar misschien heeft
Jong Oranje onder interim-bondscoach Hans Westerhof, de ontslagen
oefenmeester van FC Groningen die de van een hartinfarct herstellende
Hans Dorjee vervangt, een begin gemaakt van iets moois. De Oranje-jeugd
krijgt Belgieuml; en Turkije immers nog thuis.

De zege komt niet zonder slag of stoot tot stand. In de twintigste
minuut neemt Jong Oranje de leiding door Musampa. Na een voorzet van
Ricksen en aangeven van Zenden trapt de Ajacied de bal met de punt van
zijn schoen in het net.

Twee minuten later wordt laatste man Dirckx van het veld gestuurd omdat
hij een doorgebroken Turk zou hebben neergelegd. De jonge prof van
Fortuna Sittard vertelt naderhand de speler in het geheel niet te hebben
geraakt. ,,Hij kruiste voor mij langs. Er was geen enkel lichamelijk
contact.'' Westerhof brengt slechts een kleine correctie aan in zijn
aanvallende concept. Hij laat Musampa, die achter de spitsen speelt, op
het middenveld iets meer teruggetrokken opereren. Het Nederlands team
houdt stand.

Jong Turkije, dat de kern bezit van de Europese jeugdkampioen (1994) van
onder de zestien jaar, speelt tactisch zwak en mist veel kansen. Ook
Jong Oranje, met Boateng als uitblinker, krijgt zelfs in de tweede helft
nog mogelijkheden. Makaay en Korsten zien hun geschoten ballen echter
richting de achter het doel opgestelde brandweerwagen gaan.

Onder een klaterend applaus verlaat Jong Oranje het veld. Terwijl de
Imam via een speaker vanuit de moskee achter het stadion zijn gezang ten
gehore brengt, doet Westerhof zijn verhaal. ,,We hebben de kwalificatie
nu weer in eigen hand'', stelt hij tevreden. En over zijn tijdelijke
baan: ,,Ik heb dit niet gedaan als medicijn tegen de pijn. Ik had anders
in deze periode op de fiets de Donau afgezakt richting Boedapest. Al
maakt deze middag veel goed, het ontslag bij Groningen kan ik er niet
door vergeten.''

Aangestaard door dikke rijen mensen met getekende gezichten verlaat Jong
Oranje het stadje aan de rivier. De monden van de schamel geklede Turken
vallen open als de luxe touringcar passeert. Voetbal lijkt hier bijna zo
heilig als Mohammed. Het gecontroleerde fanatisme vormt een voorproefje
van hetgeen het Nederlands elftal vanavond in Bursa te wachten staat.

KNVB-voorzitter Sprengers heeft de afgelopen dagen niet overwogen de
Turkse voetbalbond voor te stellen voor de interland een minuut stilte
in acht te nemen ter nagedachtenis van de zes Turken, die vorige week
dinsdag in Den Haag omkwamen bij een (aangestoken) brand. ,,De kans
bestaat dat het verkeerd wordt geiuml;nterpreteerd. Het onderwerp is al
delicaat genoeg. Aan de andere kant zou ik wel een gebaar willen maken
naar de nabestaanden en de Turkse gemeenschap in Nederland. Als dat
tenminste kan zonder risico's voor calamiteiten tijdens de wedstrijd.
Want ik wil geen agressie opwekken. Maar de Turkse bond moet het zelf
aan de orde stellen. Voorlopig heeft niemand mij over dit drama
aangesproken.''

Gezien de woorden van bondscoach Hiddink, die negen maanden in Istanbul
onder contract stond bij Fenerbahce, lijkt de kans op problemen na een
minuut stilte niet erg groot. ,,Je krijgt hier als speler vanaf de
tribune nog weleens een munt naar je hoofd geworpen. En ik heb een keer
meegemaakt dat supporters uit teleurstelling over een nederlaag mijn
auto hadden beschadigd. De ambiance is in Turkije veelal warm en
hectisch. Maar ik heb dat altijd als aangenaam ervaren en nooit als een
verkeerde vorm van agressiviteit.''









