Vrouwenschaatsen is toe aan titel van een Nederlandse
Door onze redacteur WARD OP DEN BROUW 
AKKRUM, 9 JAN. Of Tonny de Jong de
eerste Nederlandse schaatsster sinds Atje Keulen-Deelstra wordt die het
Europees kampioenschap behaalt is nog de vraag, feit is dat de Friezin
dit seizoen als 's lands beste allroundschaatsster over de ijsbanen
glijdt. De Jong leeft onbevangen naar de wedstrijden in Thialf toe. ,,Ik
weet niet hoe het gaat. Ik hoop dat ik op het podium kom.''  Annamarie
Thomas, vorig jaar achter Gunda Niemann tweede op het EK in Heerenveen,
slaat noodgedwongen een jaar over op het titeltoernooi. Bij het
Nederlands kampioenschap slaagde ze er door oogproblemen en de
daaropvolgende trainingsachterstand niet in zich voor het EK te
plaatsen. In het Nederlandse kamp zijn nu alle ogen gericht op Tonny de
Jong, die vorig jaar in haar geboorteplaats Heerenveen niet verder kwam
dan een vierde plaats.
De krachtsverhoudingen zijn volgens vrouwencoach Ab Krook, tevens
topsportcoouml;rdinator bij de schaatsbond, geruisloos verschoven.
,,Tonny is niet iemand die, omdat ze de beste is, de dienst uit moet
maken of dingen gaat claimen. Dat gebeurt niet binnen zo'n groep. Okee,
die ontwikkeling gaat verder en je weet niet hoe dat over een jaar zal
zijn.'' Voor Thomas rest dit weekeinde de rol van reserve. De
wereldkampioene op de 1.000 en 1.500 meter verschijnt alleen aan de
start als De Jong, Carla Zijlstra of Barbara de Loor verstek moet laten
gaan.
,,Het verhaal Annamarie is duidelijk'', zegt Krook. ,,Vergeet niet dat
zij het damesschaatsen een geweldige schwung heeft gegeven. Kijk
alleen maar naar de aandacht die het vrouwenschaatsen de laatste drie
jaar heeft gekregen. Vorig jaar waren er op het EK mensen die zeiden dat
het damesschaatsen interessanter was dan het herenschaatsen. Daar heeft
Annamarie een hele belangrijke rol in gespeeld. Anderen, onder wie
Tonny, profiteren daar van. Nu moet Annamarie noodgedwongen even pas op
de plaats maken.'' Maar ze is op de weg terug en van een verloren
seizoen is geen sprake, meent Krook. ,,In Calgary
heeft ze op de 500 meter 40,5 gereden en op de 1.000 meter 1.20,2, net
als vorig jaar. Zij komt op hetzelfde niveau of hoger terug.''
Over de rijzende ster die Tonny de Jong heet, zegt Krook: ,,Zij heeft
dit seizoen iets bijzonders meegemaakt. In de eerste worldcupwedstrijd
in Berlijn reed ze een 1.500 meter waarbij ze in de buurt van Niemann
kwam. Dat was al heel bijzonder. Dan komt de drie kilometer en die wint
ze. Op dat moment staan alle camera's op Tonny gericht en dan is het
vanuit de begeleiding vreselijk belangrijk dat je dat volgt. Want wat
gebeurt er? De week daarop heb je de worldcupwedstrijd in Heerenveen.
Zij is in eacute;&eacute;n keer in de belangstelling gekomen, kwam
zelfs een beetje in de favorietenrol en dan ook nog in eigen land, op de
eigen thuisbaan en in de eigen omgeving. Op het juiste moment moet je
haar dan dingen inseinen en even sturen.'' Krook wil niet aangeven waar
hij De Jong moest bijsturen. ,,Omdat je dan een beetje in de mens
kruipt. Het heeft alles te maken met hoe je weer een wedstrijd tegen
Gunda aangaat.''
Over de voorbereiding van Tonny op het EK: ,,We hebben een goed
worldcup-blok afgesloten, dat is positief en geeft zelfvertrouwen, maar
je moet realistisch zijn. Je weet dat Niemann, Pechstein en Bazjanova en
misschien nog wel eacute;&eacute;n schaatster zich in de afgelopen vier
weken zeker ook verbeterd zullen hebben. Dat betekent dat het een hele
open strijd wordt.''
Niemann (30) verloor dit seizoen op eacute;&eacute;n wedstrijd na alle
rechtstreekse confrontaties met De Jong (22). De meervoudig Europees- en
wereldkampioene moest wennen aan iets wat ze jaren niet meer zo vaak
achter elkaar had gedaan: verliezen. Volgens Krook heeft De Jong de achillespees
 van de Duitse geraakt. ,,Gunda was
jarenlang veruit de beste. Zij zat in een bevoorrechte positie doordat
ze altijd met een paar straatlengten voorsprong won. Nu gaat men ervan
uit, ook in het Duitse kamp, dat Gunda wel eens derde zou kunnen worden.
In dat geval is een tweede plaats alweer een succes. In het verleden is
gebleken dat Gunda gaat falen zodra ze met spanning te maken krijgt,
zoals dat gebeurde op de Olympische Spelen in Hamar. Dat is haar dit
seizoen weer overkomen. Maar we weten dat ze op dat gebied mentaal niet
sterk is.''
Zelfs als Niemann in Heerenveen niet als vanouds zou rijden, moet ze nog
niet worden afgeschreven, waarschuwt Krook. ,,Alleen al haar
commercieuml;le belangen zijn zo groot dat ze zich met hand en tand zal
verzetten om er zo goed mogelijk bij te blijven.''
Als Tonny de Jong op het EK over de vorm beschikt die ze tot nu toe
etaleerde, stevent het Nederlandse vrouwenschaatsen af op de hoofdrol in
het internationale strijdperk, een rol die de Nederlandse mannen al
jaren spelen. Zowel bij de mannen als de vrouwen zou het schaatsen dan
een Nederlandse aangelegenheid zijn.
Krook kijkt bedenkelijk bij de gedachte aan zo'n schaatsmonopolie. ,,Bij
de mannen draaien we sinds 1988 met twee man in de top-drie mee. Voor
Nederland is dat prettig, maar het moet niet te gek worden. In de
periode met Koss verloren we van Koss, maar we wonnen ook van hem. Als
je dan een keer van hem wint, zoals Falko dat deed toen hij in Hamar
wereldkampioen werd, heeft dat geweldig veel uitstraling. Als Rintje nu
voor de vierde keer Europees kampioen wordt, is dat weer hartstikke fijn
en zijn we daar blij mee, maar het is goed om ook eens te verliezen.
Voor de spanning in de sport en voor de glans die zo'n titel je als
sporter geeft. De mannen moeten nodig weer een buitenlandse concurrent
krijgen, maar het is een feit dat er buiten Nederland geen goede
allrounders meer zijn, wereldwijd misschien alleen nog iemand als
Shirahata.''
,,Het is nog te vroeg om te roepen dat we het bij de vrouwen ook wel
even gaan maken. Voor de laatste Europese kampioene moet je terug naar
de tijd van Stien Baas-Kaiser en Atje Keulen-Deelstra. Dus wat dat
betreft mogen we wel weer eens een paar jaar aan de top staan. Maar het
is nog te vroeg om bij de vrouwen nu al te spreken van een Nederlandse
heerschappij.''
