


Een offer in de VN





IN ALLE EENZAAMHEID hebben de Verenigde Staten Boutros Boutros-Ghali
afgehouden van een tweede termijn als secretaris-generaal van de
Verenigde Naties. De veertien andere leden van de Veiligheidsraad hadden
gestemd vograve;&ograve;r verlenging. Verrassend was deze uitkomst
niet. De Amerikanen hadden al maanden geleden hun aversie tegen de
Egyptische diplomaat naar buiten gebracht. Volgens hen heeft hij zijn
mandaat niet waargemaakt: de chronische bureaucratie en ondoelmatigheid
van het VN-apparaat zijn aan zichzelf gelijk gebleven. De Veertien
lijken vooral uiting te hebben willen geven aan hun ongenoegen over de
onverzoenlijke Amerikaanse houding.


Clinton had bij de aanvang van zijn eerste termijn als president voor de
VN juist een belangrijke plaats ingeruimd in Amerika's buitenlandse
politiek. Met name de Amerikaanse ambassadeur bij de
Volkerenorganisatie, Madeleine Albright, was voorstandster van een
doctrine die als multilateralisme werd gekarakteriseerd, inhoudend een
actieve verbreiding van stabiliteit, democratie en vrije markt, waar
nodig en mogelijk onder auspicieuml;n van de VN. Waar de Verenigde
Staten als voorhoede opereerden - bij de interventies in Somalieuml; en
in Haiuml;ti - moesten binnen de kortste keren de VN de
verantwoordelijkheid overnemen.

Het is wrang dat het Amerikaanse veto tegen Boutros-Ghali gisteren door
diezelfde Albright werd uitgesproken. Maar de tijden zijn diepgaand
veranderd. Ook op het gebied van de buitenlandse politiek heeft Clinton
sinds 1994 te maken met een Republikeinse meerderheid in het Congres -
die bij de recente verkiezingen werd bevestigd. De Republikeinen voelen
niets voor de VN en nog minder voor multilateralisme. De zittende
secretaris-generaal die destijds president Bush nog met succes preste
tot interventie in Somalieuml;, werd de zondebok. Zijn vertrek zal het
Congres moeten overhalen om over de brug te komen met de 1,4 miljard
dollar die Amerika aan de Volkerenorganisatie is verschuldigd.

ER MOET NU een compromis worden gevonden. Dat zal neerkomen op alweer
een secretaris-generaal uit Afrika. Amerika heeft laten weten daarvan
voorstander te zijn. Weinigen zullen de strijd voor Boutros-Ghali tot
het eind willen voeren. Al was het maar omdat op die manier de VN pas
werkelijk in de problemen zouden komen. Veel meer dan in het verleden
zou bij de benoeming van een nieuwe secretaris-generaal de nadruk moeten
liggen op de noodzaak van stroomlijning van de VN. Het al maar op de
lange baan schuiven van die operatie heeft nu tot een aanvaring geleid
tussen Amerika en de rest. Dat zou de aandacht moeten concentreren op
het onderliggende vraagstuk: het immobilisme en opportunisme van de
regimes van te veel lidstaten. Dan zou uit het opofferen van
Boutros-Ghali toch nog iets goeds kunnen ontstaan.











