


Endemol





EEN VOORMALIG   winkelier in feestartikelen en een ex-medewerker bij een
radiopiraat op zee zijn vorige week officieel veelvoudig miljonair
geworden door de beursnotering van hun bedrijf Endemol. Beleggers
vochten bij wijze van spreken om aandelen te mogen kopen in de theater-
en tv-producent. De twee oprichters J. van den Ende en J. de Mol houden
overigens een ruime meerderheid van de aandelen en blijven contractueel
zeker tot 2004 samen aan de leiding.
Het succes van Endemol zegt iets over de veranderingen in de Nederlandse samenle
ving en de economie, maar
openbaart ook hardnekkige manco's. Endemols groei is typerend voor de
opmars van de vrije-tijdsindustrie en de liberalisering van de
Nederlandse en Europese tv-sector, die een stroom nieuwe
(commercieuml;le) zenders heeft opgeleverd. Deze zenders hebben stuk
voor stuk programma's nodig. Nederlanders hebben noodgedwongen
(werkloosheid, WAO) of vrijwillig (VUT) steeds meer vrije tijd, die
zowel buitenshuis (Endemols theatershows) als voor de buis wordt
doorgebracht
Endemol is tevens een exponent van de nieuwe werkgelegenheid in de
dienstensector: veel parttimers, meer vrouwen dan mannen, en meer dan de
helft van de werknemers is jonger dan dertig jaar. Maar ook: er is geen
ondernemingsraad. En in sommige opzichten traditioneel: louter mannen in
de directie (wel een vrouw tussen de vijf commissarissen). De doorbraak
van Endemol is des te sprekender omdat Nederland zo weinig van dit soort
'Amerikaanse' succesverhalen kent. Obstakels bij het beginnen van een
onderneming, het woud aan (fiscale) regels en de broodnodige
financiering voor groei zijn zwakke punten van de Nederlandse economie.
Nederland scoort met het aantal nieuwe ondernemingen op Europese schaal
ver onder het gemiddelde. De traditionele bedrijfstakken als
containervervoer, vrachtwagenfabricage en staal zijn integraal onderdeel
van de economie, maar zij zijn niet de banenmotor van de toekomst.



VOOR ENDEMOL is winstgevende buitenlandse expansie de volgende stap in
het groeiproces. De thuismarkt is verzadigd. De internationale
mediamarkt is een vechtmarkt. ,,Ik ben ervan overtuigd dat er de komende
jaren een paar dooien zullen vallen'', zei Van den Ende zelf vorige
week. De beleggers die vorige week zo enthousiast de aandelen opkochten
kunnen later niet zeggen dat zij niet waren gewaarschuwd. Groei door
overnames, luidt de strategie van Endemol. Daarop valt weinig af te
dingen, zij het dat debacles in het verleden hebben geleerd dat managers
de risico's gemakkelijk onderschatten.











