


Belgisch ongenoegen





DE KONING DER Belgen heeft gesproken en het volk heeft gedemonstreerd.
De 'witte mars' in Brussel is waardig verlopen, zoals de organisatoren -
 de ouders van de vermiste en vermoorde meisjes - het hadden gewild.
Belgieuml; heeft in grote eensgezindheid zijn verontwaardiging getoond
over de wijze waarop het gerechtelijke onderzoek naar de duistere
onderwereld van ontvoeringen, porno en moorden wordt uitgevoerd. De
uitspraak van het Hof van Cassatie dat onderzoeksrechter Connerotte in
de affaire-Dutroux niet langer te handhaven viel, werd uitgelegd als de
zoveelste poging om een onafhankelijk juridisch onderzoek in de doofpot
te laten verdwijnen.


Zo is de zaak-Dutroux tijdelijk de zaak-Connerotte geworden, maar het
gaat allang niet meer over een vulpen en een bord spaghetti, de
onhandigheid van Connerotte die door de verdediging van Dutroux werd
gebruikt om hem te beschuldigen van bevangenheid. Ook al bestonden
hiervoor juridische gronden, de Belgische bevolking heeft de ontheffing
van Connerotte aangegrepen om haar onvrede met het juridische systeem
kenbaar te maken. En niet alleen met de onafhankelijkheid van het
juridische apparaat, maar met het hele Belgische systeem van
verpolitiekte benoemingen en van een byzantijnse overheid.

Koning Albert heeft dit gevoel van ongenoegen afgelopen vrijdag treffend
verwoord. Met zoveel woorden beschuldigde hij de staat van grove
nalatigheid in zijn primaire taak om de veiligheid van de onderdanen te
waarborgen. Minister van Justitie De Clerck voorzag de woorden van de
koning onmiddellijk van goedkeuring - ook de Belgische grondwet kent de
ministerieuml;le verantwoordelijkheid voor de koning - maar Albert ging
uitzonderlijk ver met zijn oproep het justitieuml;le systeem te
hervormen. Daarmee deed hij wat het Belgische kabinet tot dan toe had
nagelaten: compassie tonen met de slachtoffers en het wantrouwen van het
volk legitimeren. De koning nam de ruimte om zich op te werpen als
symbool van nationale saamhorigheid in moeilijke tijden. Vervolgens
maakten premier Dehaene en minister De Clerck dankbaar van Alberts
vrijmoedigheid gebruik om hervormingen van het justitieuml;le stelsel
aan te kondigen.

IN BELGIE ligt de maatschappelijke onvrede dicht onder de oppervlakte.
Vlaanderen, Wallonieuml; en Brussel leven in federaal verband naast
elkaar en dit heeft de verpolitisering van het staatsapparaat eerder
bevorderd dan beperkt. De politieke patronage loopt in Belgieuml; door
alle geledingen van de overheid en de publieke instellingen die daarmee
direct of indirect verbonden zijn. Dit is geen afwijking, maar het
behoort tot de kenmerken van het Belgische staatsbestel. Zo betekent de
toezegging dat een einde zal worden gemaakt aan de politieke benoemingen
van gerechtelijke functionarissen, dat de grondwet moet worden
aangepast. Behalve de talrijke onopgehelderde schandalen met politieke
vertakkingen heeft Belgieuml; ook nog te maken met sociaal-economische
versoberingen. Het kabinet-Dehaene heeft alles gezet op deelname van
Belgieuml; aan de eerste groep voor de monetaire unie en voert daarom
een lang uitgesteld bezuinigingsbeleid om de criteria van het Verdrag
van Maastricht althans op papier te naderen. Per decreet is de begroting
voor 1997 doorgevoerd. De opgelopen staatsschuld, het gevolg van
overheidsuitgaven waarmee de regionale tegenstellingen van Belgieuml;
werden afgekocht, en het verkalkte systeem van sociale voorzieningen
worden zonder parlementaire controle aangepakt. Dat is niet bevorderlijk
voor het geloof van de bevolking in de gezonde werking van de
democratische instellingen.

DE DEMONSTRATIES van de afgelopen week, culminerend in de 'witte mars'
van zondag, richtten zich tegen al deze elementen van de
vertrouwensbreuk tussen de bevolking en haar bestuurders. Misschien was
het geen volksopstand die Belgieuml; in de straten beleefde, maar het
kwam er wel dicht bij. Op de schouders van de politiek verantwoordelijke
leiders rust de taak om dit ongenoegen snel in democratische banen te
leiden.











