


De schijn des kwaads





EEN BORD SPAGHETTI - en een vulpen - vormen in Belgieuml; de
ingredieuml;nten van een dreigende justiti&euml;le en politieke
vertrouwenscrisis. De onderzoeksrechter in de affaire-Dutroux heeft
deelgenomen aan een spaghettimaaltijd ter gelegenheid van de behouden
terugkeer van twee ontvoerde meisjes en hij heeft bij die gelegenheid
een vulpen in ontvangst genomen. Vooral dat laatste was natuurlijk niet
handig. Deze manifestatie is in elk geval aangegrepen door de
verdediging om te eisen dat de rechter wegens bevangenheid van de zaak
wordt afgehaald. De beslissing van het hoogste Belgische gerechtshof
over deze vordering werd vandaag verwacht. De spanning is met name het
afgelopen weekeinde fiks opgelopen. Volgens de vox populi dient het
terugroepen van onderzoeksrechter Connerotte alleen maar de doofpot. Dat
pikt men niet, getuige manifestaties tot op de imposante stoepen van het
Brusselse paleis van Justitie. Juristen waarschuwen met veel misbaar dat
handhaving van de onderzoeksrechter de verdedigers van Dutroux een
ongedacht opstapje verschaft om de hele zaak te doen stranden op een
vormfout. Zo niet in Belgieuml; zelf dan toch uiteindelijk bij het
Europese Hof voor de mensenrechten in Straatsburg.

Belgieuml; is daar in de jaren zestig al eens op het matje geroepen
wegens  partijdigheid van de rechter. Het ging toen om de voorzitter van
een hof van beroep die zo verontwaardigd was geworden over het betoog
van een raadsman, dat hij waarschuwde dat dit, als hij zo doorging, wel
eens tot een hogere straf voor zijn clieuml;nt zou kunnen leiden. Maar
dit is niet te vergelijken met een onderzoeksrechter die buiten
diensttijd deelt in algemene vreugde over de behouden terugkeer van
althans twee kinderen in een afschuwelijk drama. NATUURLIJK HEEFT  de
verdediging - juist van iemand die als een monster wordt beschouwd,
zoals Dutroux - de dure plicht op iedere slak zout te leggen. Dat bordje
spaghetti stond echter zichtbaar los van enigerlei concrete
onderzoekshandeling. Op deze handelingen kan altijd worden teruggekomen
bij de eigenlijke berechting. Deze is doorslaggevend, zo blijkt uit
Straatsburgse beslissingen over politiek geladen zaken. Het is trouwens
gevestigde jurisprudentie dat een strafrechtelijke procedure in zijn
geheel dient te worden bezien. Van belang is met name of een omstreden
veroordeling serieus in hoger beroep kan worden getoetst. En hier gaat
het nog slechts om een vooronderzoek.

Dat een bord spaghetti zoveel juridische ophef veroorzaakt, getuigt niet
van een gezond zelfvertrouwen van de Belgische justitie. Dit draagt
alleen maar bij aan het bange vermoeden dat ,,le petit juge'' weg moet
omdat hij te lastig wordt. De demonstraties van het afgelopen weekeinde
zijn wat dit betreft veelzeggend. Tegelijk dreigt een uitbarsting van
,,gesundenes Volksempfinden'' achteraf aan de geste van Connerotte veel
meer betekenis te geven dan de magistraat zelf ooit bedoeld zal hebben.
De schijn des kwaads heeft vele vormen. De enige oplossing is de hand te
houden aan de reguliere procedure, te laten zien dat recht wordt gedaan
en vooral het hoofd koel te houden.











