


Bolkestein





FRITS BOLKESTEIN IS niet zo onder de indruk van de heisa die zijn
persoon heeft veroorzaakt dat hij er een verblijf in het buitenland voor
onderbreekt. Dat onthoudt de mensen thuis voorlopig zijn commentaar op
het nieuws dat hij voor een groot farmaceutisch bedrijf rechtstreeks en
op persoonlijke titel heeft gelobbyd bij de betrokken minister. Hij
heeft dat weliswaar met open vizier gedaan - hij benaderde de
bewindsvrouwe in zijn capaciteit van commissaris van de onderneming -
maar uit de eerste reacties mag worden afgeleid dat de politieke
aanvoerder van de VVD de politieke en publicitaire implicaties van zijn
geschrijf verkeerd heeft ingeschat.


Wat is er aan de hand? Politici houden via hun maatschappelijke functies
voeling met de samenleving. Althans, met dit argument worden allerlei
banden die politici met private belangen onderhouden van een keurmerk
voorzien. Sommige van dit soort relaties leveren de betrokkenen geld op,
in andere gevallen moet er geld bij. Maar voor de beoordeling door de
voorzitter van de Tweede Kamer maakt dat geen verschil. Het gaat erom
dat de politicus die functies en zijn politiek handelen goed uit elkaar
weet te houden.

 




HET VALT NIET helemaal uit te sluiten dat de VVD-leider tot zijn
suggesties aan de minister is gekomen omdat hij de voorstellen van zijn
bedrijf werkelijk zoveel beter vond dan wat het departement had bedacht:
dan zou er sprake zijn van een lobby uit overtuiging, maar niettemin een
lobby.

De geloofwaardigheid van een politicus ligt in zijn veronderstelde
onafhankelijkheid egrave;n in zijn aanspreekbaarheid. De
onafhankelijkheid van de individuele politicus staat zeker onder druk
van de toegenomen fractie- en soms partijdwang. Maar de
aanspreekbaarheid kan dan altijd worden verlegd naar het grotere verband
van de fractie. Bolkestein kan pas op zijn eenzame onderneming worden
afgerekend nu die zijns ondanks bekend is geworden. Zijn
onafhankelijkheid is ter discussie komen te staan; dat hij hierop kan
worden aangesproken is toeval. Zo is niet alleen zijn eigen
geloofwaardigheid ondermijnd, maar is ook het imago van zijn fractie,
van zijn partij en van de politiek in het algemeen geschonden. Op zijn
minst moet zijn opereren naiuml;ef worden genoemd.











