


De man van Bouterse





DE POLITIEKE aardverschuiving die bij de mei-verkiezingen in Suriname is
uitgebleven, heeft zich alsnog voltrokken met de verkiezing van Jules
Wijdenbosch tot president. De Verenigde Volksvergadering heeft ten
slotte de voorkeur gegeven aan de man van Bouterse boven Ronald
Venetiaan. Deze heeft het land na de traumatische militaire dictatuur
van Bouterse cum suis weer op het rechte spoor gebracht. Maar hij is ook
een symbool van ,,de oude politiek'', zoals het Surinaamse (etnische)
equivalent van de verzuiling wordt genoemd.


De voornaamste betekenis van de verkiezing van Wijdenbosch is dat
Suriname kennelijk genoeg heeft van dit oude consensusmodel. Het was zo
diep geworteld dat het de militaire machtsgreep kon overleven. Maar nu
is het toch aan zijn eigen gewicht bezweken. De hindostaanse - en zeer
oude - voorman Lachmon weigerde zijn belofte na te komen om zelf het
presidentschap te claimen als zijn groepering gelijk zou eindigen met de
creoolse coalitiepartner. Dat paste geheel in het stramien van de oude
politiek, maar miskende de beweging in eigen gelederen. Het kwam Lachmon
te staan op een paleisrevolutie die de weg opende naar de doorbraak van
Wijdenbosch. De uiteindelijke zege van Wijdenbosch is overigens niet in
de laatste plaats te danken aan opportunistische motieven. De
hindostaanse dissidenten lijken meer teacute;gen Lachmon dan
voacute;&oacute;r Bouterse. Hun actie werd gesteund door enkele grote
zakenlieden die zo hun eigen overwegingen zullen hebben. De Javaanse
partij KTPI, die in de onderhandelingen ten slotte een sleutelrol
vervulde, ging het vooral om het aantal ministersposten. Het moet maar
worden afgewacht of de nieuwe gelegenheidscoalitie het immobilisme weet
te doorbreken dat de oude politiek tenslotte niet ten onrechte de das
heeft omgedaan.

 




HET GROTE probleem voor Nederland is niet zozeer de, volstrekt legale,
regeringswisseling in Suriname als wel de man op de achtergrond -
Bouterse. Wijdenbosch heeft zich na de 'telefooncoup' van Kerstmis 1990
al eens door Bouterse als willig werktuig laten gebruiken. Het is de
vraag of de nieuwe president het door zijn voorganger ten langen leste
aangekondigde onderzoek naar de decembermoorden en andere schendingen
van de rechten van de mens door de militairen ook werkelijk zal
doorzetten en medewerking zal verlenen aan het zogeheten CoPa-onderzoek
naar drugshandel. Deze onderwerpen zijn niet voor niets ijkpunten van de
betrekkingen tussen Suriname en Nederland. Het onverwerkte verleden
vormt een aanwijsbare rem op de ontwikkeling van de nog steeds jonge
democratie. De verkiezing van Wijdenbosch vormt een aansporing temeer de
regering van Suriname te beoordelen op haar daden en niet op de bijna
romantische bekoring die nog steeds van het voormalige rijksdeel
uitgaat. Deze bekoring leidt slechts tot steeds nieuwe afhankelijkheden,
waar niemand uiteindelijk beter van wordt. Als het einde van de oude
politiek het begin is van een nieuwe, meer nuchtere en afstandelijke
relatie is dat in elk geval winst.











