


Verplicht abonnement





DERTIEN REGIONALE omroepen moeten elk een eigen 'venster' krijgen op de
publieke televisiezender Nederland 2. Dat is een zelf in te vullen
geografisch wisselprogramma op een vast tijdstip, vijf dagen per week.
Afgaande op de populariteit van zenders als AT5 voor groot-Amsterdam en
de regionale omroep in de noordelijke en oostelijke provincies valt te
verwachten dat een regionale aanvulling op het landelijke nieuws zal
aanslaan bij het publiek. Omgekeerd vormen regiovensters een mooie
manier voor Hilversum zich te profileren op een landelijke
televisiemarkt waar het steeds meer dringen wordt.


De financiering van dit mooie voornemen heeft al geruime tijd gezorgd
voor een impasse. Steen des aanstoots was de eis van staatssecretaris
Nuis (Media) dat de provincies zich unaniem en voor onbepaalde tijd
zouden committeren aan het business plan. De provincies Noord- en
Zuid-Holland willen daar in het geheel niet van weten, drie andere
provincies beperken hun medewerking uitdrukkelijk tot het jaar 2000.

Enige terughoudendheid is niet onbegrijpelijk. De niet-landelijke omroep
bevindt zich in een overgangsperiode. Niet alle regionale zenders hebben
de stap van radio-omroep naar televisie gemaakt. De scheidslijn tussen
regionale en (gebundelde) lokale omroep staat onder druk. Het verbod op
commercieuml;le omroep op regionaal en lokaal niveau is afgeschaft,
waardoor allerlei nieuwe gegadigden een kans krijgen. En dan worstelen
de kabelexploitanten, die een niet onbelangrijke rol spelen in de lokale
en regionale omroep scenario's, ook nog eens met nieuwe vormen van
distributie: pluspakketten, decoders en de bijbehorende prijsstelling.
Dat is niet de aangewezen situatie om de burger een extra publieke
heffing op te leggen, want daar kwam het plan van Nuis op neer.

DE NOS BLIES het vensterproject eind vorige week zelfs maar helemaal af.
Maar dat was buiten de Haagse bewindsman gerekend. De provincies mogen
van hem een extra opslag van een tientje per inwoner heffen bovenop de
bestaande opcenten voor provinciale radio-omroep. Nuis verdubbelt de
totale heffingsopbrengst dan vanuit de landelijke omroepmiddelen.
Voorwaarde is wel dat de provincies een stevig omroepplan maken om hun
regionale omroepen bij de publieke les te houden.

Nuis wil de regionale vensters openen om het publieke bestel dicht te
timmeren. De versterkte betrokkenheid van de provinciebesturen bij de
regionale omroep valt slecht te rijmen met de onafhankelijke positie die
kritische media past. De provinciale opslag vormt een tersluikse
verhoging van de omroepbijdrage die afsteekt tegen de ijver waarmee Nuis
zich nog onlangs inzette om de prijs van het basispakket op de kabel te
drukken ten behoeve van de modale burger.

DE VRAAG IS veeleer hoe lang een verplicht abonnement op een steeds
ruimer voorhanden massacommunicatiemiddel als de omroep nog valt te
verenigen met het elementaire beginsel van de ontvangstvrijheid. Bij de
Europese Unie in Brussel zijn de eerste klachten dat de omroepbijdrage
concurrentievervalsend werkt, al binnengekomen. Een verplichte
provinciale opslag helpt alleen maar de irritatie te vergroten en het
draagvlak te verkleinen.












