


De overstromingen





MIDDEN-EUROPA BELEEFT zijn ernstigste natuurramp van deze eeuw. De
overstromingen die Tsjechieuml; en het Pools-Duitse grensgebied
teisteren, duren nu al een maand en hebben aan meer dan honderd mensen
het leven gekost. Tienduizenden zijn geeuml;vacueerd; huizen,
landerijen, bedrijven, wegen zijn ondergelopen. De waterstanden van de
Oder, dijkdoorbraken bij plaatsen waar weinigen van gehoord hebben, de
kritieke situatie in het Oderbruch-bekken vormen deze zomer
wereldnieuws.


De tragedie treft een kwetsbaar gebied. Juist nu Polen, oostelijk
Duitsland en Tsjechieuml; succes boeken met hun economische
hervormingen en de aanvankelijke neergang na de ontmanteling van de
commando-economie is overwonnen, worden deze landen geconfronteerd met
de grilligheid van de natuur. Voor de tweede keer binnen tien jaar tijd
is de getroffen bevolking gedwongen haar bestaan vanaf de grond weer op
te bouwen. Mensen die net begonnen waren hun eigen inkomsten te
genereren, zijn alles kwijt. De infrastructuur is vernield. De totale
schade wordt nu al op tien miljard gulden geschat.

NATUURRAMPEN trekken zich niets aan van politieke of economische
stelsels. Maar de Duitse, Poolse en Tsjechische regeringen staan wel
voor de taak om de economische, sociale en politieke gevolgen van de
overstromingen op te vangen. De rest van West-Europa heeft zich weinig
ontvankelijk getoond voor de omvang van deze ramp, zeker toen die zich
nog voornamelijk afspeelde in Tsjechisch en Pools gebied. Pas toen ook
aan de Duitse kant van de Oder dijkdoorbraken dreigden, kwam de
internationale belangstelling op gang. En nog steeds is nauwelijks
sprake van grootscheepse hulpverlening. Nederland stuurde
eacute;&eacute;n transportbataljon met vijftien pompen naar Wroclaw,
maar de bijbehorende deskundigen van Rijkswaterstaat gingen pas deze
week op reis.

Toch staat er veel op het spel. In Polen zijn over anderhalve maand
parlementsverkiezingen en in Tsjechieuml; worstelt de regering met haar
populariteit nadat onlangs drastische bezuinigingen zijn afgekondigd.
Met de nieuwe ramp komen oude onvolkomenheden aan het licht: het gebrek
aan onderhoud van de dijken en aan uitdieping van de rivierbeddingen, de
erfenis van milieuvervuiling van de communistische regimes. Het wassende
water zorgt voor een opeenstapeling van milieu- en gezondheidsproblemen.

VOOR DE DUITSE regering komt de overstroming op een financieel uitermate
ongelukkig moment. Juist nu Duitsland alle mogelijke moeite doet om dit
jaar de begrotingsnorm voor de Economische en Monetaire Unie te halen,
dienen zich extra uitgaven aan voor rampenbestrijding in het oostelijke
grensgebied. Het is zelfs denkbaar dat Duitsland straks, met een
verwijzing naar de kosten van de overstromingen, een beroep doet op de
uitzonderingsclausule om niet te hoeven voldoen aan de drie-procentsnorm
voor toelating tot de EMU.

Ook Polen en Tsjechieuml; kampen door de wateroverlast met onvoorziene
begrotingstegenslagen. Die kunnen het kwetsbare economische beleid in
deze landen danig ontwrichten. Tsjechieuml; heeft na de devaluatie van
de kroon een maand geleden een nieuw bezuinigingsprogramma opgesteld dat
nu dreigt te ontsporen; in Polen zal het begrotingstekort hoger en de
economische groei lager uitvallen.

POLEN EN TSJECHIE zijn deze zomer uitgenodigd om onderhandelingen over
toetreding tot de Europese Unie en de NAVO te beginnen. Maar dat zijn
lange-termijnprojecten, terwijl de nood acuut is. Als de landen van
West-Europa willen laten zien dat
ze zich het lot van de bevolking in ex-communistisch Midden-Europa
aantrekken, dan is dit het moment. De Europese Unie kan een
onvergetelijke indruk maken door de bevolking in het rampgebied
nuacute; te hulp te schieten.










