


Oranje in Portadown





DIT WEEKEINDE hebben de Ulster Unionisten Tony Blair zijn eerste
beschadiging toegebracht. In het stadje Portadown marcheerden de
orangisten door een haag van politie in reluitrusting en van scheldende
katholieke bewoners. De enige concessie was dat de parade het ditmaal
zonder muzikale omlijsting deed. Maar er is een druppel olie gegooid op
het vuur waarin het vertrouwen smelt dat deze Britse regering voor de
jaarlijks geiuml;ntimideerde bewoners van Ulsters katholieke wijken een
verschil zou maken.


Natuurlijk gaat het er in Ulster in de eerste plaats om een politieke
overeenkomst tot stand te brengen tussen de verschillende unionistische
groeperingen en Sinn Fein, de partij van de nationalisten, die
aansluiting bij Ierland wil en waarachter de terreur van de  IRA  schuil
gaat. De regering-Major had, onder pressie van president Clinton en in
samenwerking met de vorige Ierse regering, de eerste stappen in dit
mijnenveld gezet. Maar al snel was zij daarin vastgelopen. Blair heeft
geprobeerd een nieuw begin te maken met een afzwakking van de
voorwaarden waaraan de  IRA  moet voldoen alvorens Sinn Fein aan de
onderhandelingstafel wordt toegelaten.


HET HAD VAN MOED getuigd als de voor Noord-Ierland verantwoordelijke
minister, Mo Mowlam, de marcherende Oranje Orde gisteren de toegang tot
de Garvaghy Road in Portadown had ontzegd. Even zag het er naar uit dat
de regering in Londen bereid was tot een echte doorbraak in haar houding
ten opzichte van de Ulster-troebelen. Maar na ampel beraad viel zij
terug op de oude vertrouwde gedragsregel dat met de sterke arm ten
minste voor het moment de antagonisten uit elkaar konden worden
gehouden. Dat lukte - alhoewel rellen niet werden voorkomen.

De autoriteiten hebben zich zoals voorheen beroepen op het recht van
demonstratie van alle Britse burgers. Dat klinkt niet overtuigend zolang
betogingen het recht van andere Britse burgers op het vrije gebruik van
de openbare ruimte in de weg staan. En dat was in Portadown vele uren
lang het geval. De weerlegging dat het toestaan van de Oranjemars de
minst kwade oplossing was, suggereert dat de autoriteiten onder de
indruk waren geraakt van dreigementen van protestantse extremisten. Van
die kant was aangekondigd dat er doden zouden vallen als de mars niet
doorging.

Zo heeft ook Blair zich laten gijzelen door geweldenaars die van het
katholieken-pesten een plaatselijke folklore hebben gemaakt. Hij had de
mannen met de oranjesjerpen door hun eigen straten kunnen laten
marcheren. Dan was het recht op demonstratie hoog gehouden zonder dat
andere burgers waren geiuml;ntimideerd. Misschien is het een idee voor
de marsen die in andere Noord-Ierse plaatsen op het programma staan. De
Labour-regering heeft nog steeds een kans op een werkelijk nieuw begin.










