


Ontvlechtingen





'S LANDS GROOTSTE particuliere werkgever, Koninklijke  PTT Nederland ( KPN ), ga
at zichzelf opsplitsen in twee zelfstandige
bedrijven: een voor postvervoer en een voor telecommunicatie. Deze in
Amerika en het Verenigd Koninkrijk al veelvuldig toegepaste strategie om
te voldoen aan de eisen van de markt, begint nu ook in Nederland door te
dringen. Vendex, de eerste grote Nederlandse onderneming die de
tweedeling ondernam, zit inmiddels halverwege een grote ontvlechting.
Activiteiten die geen of onvoldoende onderlinge relatie hebben en
daarmee de waarde van de onderneming niet verhogen, kunnen maar beter
apart worden ondernomen dan onder een gemeenschappelijke paraplu. Het
'terug naar de kernactiviteiten' wordt steeds dwingender opgelegd en de
kern moet steeds scherper worden geformuleerd.


Alleen op die manier kunnen grote ondernemingen tegemoetkomen aan de
eisen van kapitaalverschaffers en consumenten. Die stellen vragen als:
met welke activiteiten wordt hoeveel verdiend, en betaal ik als
consument niet mee aan verliezen elders in het concern? Door zichzelf op
te splitsen komen bedrijven tegemoet aan de discipline die vooral Britse
en Amerikaanse beleggers het Nederlandse bedrijfsleven opleggen.





DE KEUZE VAN managers voor een beleid van opsplitsing is een lesje in
nederigheid. Ondernemerschap in een veelzijdig, in diverse sectoren
expanderend bedrijf is slechts enkele hooggetalenteerde managers
gegeven. Dat erkennen is geen schande. De aloude Amerikaanse wijsheid
'The bigger the business, the bigger the man' gaat niet langer
op. Kerntaken formuleren, uitvoeren en blijven verbeteren is het devies.

De trend van opsplitsing en ontvlechting van gerenommeerde bedrijven is
nauw verweven met de ongeeuml;venaarde fusiedrang in het internationale
bedrijfsleven. Dat klinkt paradoxaal. De praktijk heeft geleerd dat
succesvolle grensoverschrijdende samenwerking en fusie als reactie op
het wegvallen van grenzen en op de vervlechting van economische regio's
alleen maar tot stand komen met gelijkgerichte ondernemingen. Wie een
postbedrijf of een warenhuisketen exploiteert komt niet tot zaken met
partners die louter zijn geiuml;nteresseerd in de Europese markt voor
uitzendbureaus of de geliberaliseerde telecommunicatiesector.





ONTVLECHTING versterkt de dynamiek van het bedrijfsleven. Activiteiten
die op langere termijn onrendabel zijn, worden ontmaskerd. Kansrijke
nieuwe zaken kunnen zich bewijzen. Doordat de beschermende paraplu's
worden opgevouwen, lopen Nederlandse bedrijven de kans in buitenlandse
handen te vallen. Bij  DAF  was dat geen probleem, bij Fokker verliep
het moeizaam. De overheid speelt als regelgever en als houder van een
'gouden aandeel' bij  KPN  een bijzondere rol. Na de verzelfstandiging,
de privatisering en nu de ontvlechting van  KPN  ontkomt de overheid er
niet aan zich opnieuw op haar taak en positie te bezinnen.










