


Om Jeruzalem





DE VERHOUDING tussen Israel en de Palestijnen verhardt snel. Na de
botsingen over de, gefaseerde, Israelische terugtrekking van de
Westelijke Jordaanoever eerder dit jaar gaat het nu om Jeruzalem.
Daarmee is de harde kern van de joods-islamitische problematiek
aangesneden. Al tientallen jaren lang hebben opeenvolgende Israelische
regeringen de door Palestijnen bewoonde oude stad laten omsingelen met
joodse bouwprojecten. Maar met Har Homa wordt een begin gemaakt op een
wel zeer gevoelig moment. De bouw van een joodse wijk op dit
strategische punt belast niet alleen het vredesproces, de
regering-Netanyahu onderstreept ten overvloede dat Jeruzalem niet alleen
Israelisch zal blijven maar bovendien meer en meer een joods karakter
zal krijgen. Voor de Palestijnen wordt daarmee de weg naar een eigen
toekomst ondermijnd. Zonder enig zicht op een overeenkomst over
Jeruzalem blijft op grond van geografische, politieke en religieuze
overwegingen de toegezegde autonomie een dode letter.

De volgorde der gebeurtenissen dreigt van nu af aan voorspelbaar te
worden. De Palestijnse jeugd hervat haar intifadah, de Palestijnse
extremisten plaatsen hun moordwerktuigen, de regering-Netanyahu legt de
verantwoordelijkheid bij Arafat, de Israelische bevolking verzamelt zich
onder de rechtse banieren, de belofte van vrede verdampt in de hitte van
het hernieuwde conflict, de rest van de wereld concludeert vertwijfeld
dat het Midden-Oosten onveranderlijk gewelddadig is.





KARDINAAL IN de gegeven omstandigheden is dat Netanyahu af wil van de
'vrede van Oslo', de door de regering-Rabin in gang gezette afruil van
bezet gebied voor een duurzame normalisering van de Israelisch-Arabische
betrekkingen. Ook in een andere Israelische politieke constellatie dan
de tegenwoordige zou het vredesproces onder spanning hebben gestaan.
Maar de zoektocht naar deelakkoorden zou zijn voortgezet.

Netanyahu's jongste voorstel om met Arafat op korte termijn tot een
afrondende overeenkomst te komen en de faseringen van Oslo op te geven
eist daarentegen van de Palestijnse leider absolute aanvaarding van de
Israelische premissen. Arafat, wiens geloofwaardigheid in eigen kring al
danig is aangetast, heeft die concessie niet voor zijn rekening willen
nemen. De Israelische regering heeft gekozen voor een soort
Verelendungs-strategie waarbij de tegenstander tot maximale
toegeeflijkheid moet worden gebracht.

De Amerikanen zijn voor een dilemma geplaatst. Historisch heeft
Washington zich met Israels voortbestaan verbonden. Het jongste
Amerikaanse veto in de Veiligheidsraad van de  VN  tegen een op zichzelf
verdedigbare veroordeling van Israel egrave;n de voortdurende
Amerikaanse druk om de Israelische leiders tot inschikkelijkheid te
bewegen zijn een illustratie van de tweestrijd waarin de
regering-Clinton zich bevindt. De Israelieuml;rs tasten opnieuw de
spankracht af van de Amerikaanse loyaliteit. Meer nog dan met hun
provocatie van de Palestijnse bevolking nemen zij daarmee een niet te
calculeren risico.










