


De Hoop Scheffer





HET IS DUS Jaap de Hoop Scheffer geworden. Vele maanden heeft een
commissie uit het CDA er over gedaan om tot de conclusie te komen dat de
nieuwe lijsttrekker voor de partij al die tijd naast fractieleider
Heerma zat. Het tekent wederom de desolate toestand waarin het CDA
momenteel verkeert. Als het om gewone benoemingen gaat lijkt het zo
logisch: de tweede man volgt de eerste man op. Zo niet in de politiek en
al helemaal niet bij het huidige CDA. Er was een treurige afvalrace voor
nodig voordat uiteindelijk De Hoop Scheffer kon worden voorgedragen als
de nieuwe CDA-voorman. Er zijn lijsttrekkers die op meer overtuigende
wijze aan hun karwei zijn begonnen.


Dat neemt niet weg dat het partijbestuur van het CDA er verstandig aan
heeft gedaan nu de knoop door te hakken en niet het oorspronkelijke
tijdschema van partijvoorzitter Helgers aan te houden. Deze pareerde
lange tijd de aanzwellende onrust in de partij over het leiderschap met
de standaardmededeling dat over het lijsttrekkerschap van het CDA pas na
de zomer van 1997 zou worden beslist. Hierdoor ontstond een onhoudbare
toestand, want als gevolg van de aanhoudende onduidelijkheid over het
toekomstig leiderschap ontbeerde CDA-fractievoorzitter egrave;n
oppositieleider Heerma elk gezag.

DE HOOP SCHEFFER heeft nu ruim een jaar de tijd om zich te profileren
als het gezicht van het CDA en als het alternatief voor de huidige
regeringscombinatie. Zoals de zaken er nu voorstaan staat hij hiermee
voor een bijna onmogelijke opgave. De paarse coalitie heeft de
economische wind en daarmee het electoraat mee. Oppositievoeren krijgt
voor het CDA bovendien iets gekunstelds als het beleid dat wordt gevoerd
op hoofdlijnen een beleid is waar de christen-democraten zonder meer
voor kunnen tekenen.

Het CDA zal het bij gebrek aan een eigen, oorspronkelijk geluid van
falen van de anderen moeten hebben. Maar als het CDA zich meer op basis
van de 'C' gaat profileren is het maar zeer de vraag of dit ook
stemmenwinst oplevert. De 'natuurlijke' omvang van het CDA is de
afgelopen decennia aanzienlijk geslonken. In de 'Lubbers-jaren' is deze
leegloop gemaskeerd; de verkiezingen van 1994 en de daarop volgende
peilingen hebben laten zien dat de deconfessionalisering van de politiek
nog in volle gang is.

Het CDA kan dan ook haast niet anders dan zich blijven manifesteren als
brede volkspartij. Maar men treft tegenwoordig ook vele andere partijen
in het centrum aan. Vandaar het haast onoplosbare dilemma waarin het CDA
verkeert. De partij zal het bij de strijd om het midden vooralsnog 
moeten hebben van de beeldvorming. Als het gaat om het ventileren van
het authentieke CDA-geluid moet worden betwijfeld of ex D66'er De Hoop
Scheffer de geschiktste persoon is om dit uit te dragen. Maar als
scherpzinnig debater kan hij wel de tegenstellingen in 'paars'
blootleggen en daarmee wellicht het rooskleurige beeld dat de coalitie
uitstraalt wat bijstellen. Voor hem lijkt meer een taak weggelegd als
oppositieleider dan als CDA-leider.

HET BELANGRIJKSTE voor het CDA is dat er nu eindelijk duidelijkheid over
het leiderschap bestaat, want niets was funester dan het bungelen van
Heerma. Maar evenzeer is duidelijk dat een nieuwe leider nog lang geen
garantie is voor de oplossing van de veel fundamentelere crisis waarmee
het CDA te kampen heeft.











