


Haagse centrale





RUST IN DE TENT. Dat is de grootste wens van de Nederlandse politie na
een ingrijpende reorganisatie van het bestel op regionale grondslag met
daarbovenop nog eens de enquecirc;te over het IRT en gevolgd door een moeizame
'carrousel' van topmensen. Maar rust is de politie niet vergund. De voor
dit dienstvak verantwoordelijke ministers Sorgdrager (Justitie) en
Dijkstal (Binnenlandse Zaken) hebben aangekondigd dat zij de zojuist
verleende autonomie van de regiokorpsen weer willen inperken.


De bonden hebben direct geprotesteerd dat niet van hun mensen kan worden
gevergd zich opnieuw in onzekerheid te storten. Dit verwijt is
voorbarig. Wat de ministers willen betreft vooral de organisatorische
bovenbouw, het zogeheten Samsonite-circuit. Het valt niet te ontkennen
dat de bestuurlijke driehoeken van korpsbeheerders (burgemeesters),
hoofdofficieren van justitie en korpschefs wel enige boter op hun hoofd
hebben. Ze lieten de jeugd- en zedenpolitie en de verkeersdienst
verslonzen. Aanrijtijden zijn vaak nog te lang en de beschikbaarheid
buiten kantooruren te laag. Meerjarige roosters lijken nog steeds niet
verdwenen te zijn. Tien van de vijfentwintig korpsen hebben nog steeds
geen sluitende begroting.


DE ERGERNIS van Den Haag is vooral gevoed door de weerstanden die men
heeft ondervonden bij de overplaatsing van politiechefs na de IRT-enquecirc;te
en bij de bestemming van extra fondsen voor meer blauw op straat. Dit
ongenoegen valt niet los te zien van een bredere discussie over de
rechtspositie van topambtenaren en de verhouding tussen mensen en
hulpmiddelen (met name automatisering) in het politiebedrijf. Sorgdrager
en Dijkstal nemen met het aantrekken van de centrale koorden bovendien
een voorschot op een nog lopende evaluatie en zetten gemakshalve de
nieuwe - nationale - inspectie voor de politie even tussen haken.

Formeel heeft de beoogde vergroting van de centrale sturing alleen
betrekking op het beheer van de politie en staat het gezag over de
politie (de inhoudelijke bevelvoering) daar buiten. Bij de reorganisatie
is wel gebleken dat het politieel beleid niet valt te ontkoppelen van
het beheer. Beheer impliceert beleid op langere termijn. Er kan lacherig
worden gedaan over het nieuwe landelijke rechercheteam dat niet eens
goed op zijn laptops kan passen, maar de ministerieuml;le ingreep is
wel een teken van een verschuivende machtsbalans binnen het
politiebestel. Het gevecht om een rijkspolitie is in 1914 begonnen en
duurt ook na de nieuwe politiewet van 1993 nog voort.


DE POLITIECULTUUR mag wel wat worden opgeschud, centralisering is toch
niet iets om makkelijk over te doen. De pijn zou wel eens minder in Den
Haag kunnen zitten dan in de regiokorpsen zelf. Het is de vraag of alle
regionale colleges wel goed functioneren en ook met de politieke
betrokkenheid van de gemeenteraden wil het niet vlotten, zo blijkt uit
een recente enquecirc;te van het blad Binnenlands Bestuur. De meeste
gemeenteraadsleden vinden de afstand tussen politie en lokale politiek
te groot. De ministers herinneren er met reden aan dat de democratische
controle door de wetgever op twee niveaus is gedacht, het rijk en het
lokale niveau. Dat is een waarschuwing dat niet alle heil van Den Haag
valt te verwachten.











