


Gelijk en gelijker





EEN POLITIEKE DAAD, een acte politique noemde de Franse minister
Charette zijn optreden samen met ambtgenoot Kinkel achteraf. Van een
coup spraken Nederlandse media, gericht tegen het voorzitterschap. Maar
beide bewindslieden hadden al geruime tijd geleden ambtgenoot Van Mierlo
op de hoogte gesteld van hun voornemen de Frans-Duitse verbondenheid in
de Europese Unie nog eens extra in de openbaarheid te brengen en zij
hadden ,,geen bezwaar'' te horen gekregen. Van een coup was geen sprake.
Hooguit van diplomatieke onhandigheid van alle betrokkenen.


Het incident toont aan hoe hoog de spanningen in de Unie zijn opgelopen.
Over het doel van de geforceerde mars naar euro en Europese Centrale
Bank hebben Duitsers en Fransen flinke onenigheid: de een wil
muntstabiliteit, de ander wenst de Europese valuta te kunnen manipuleren
in dienst van politieke doeleinden. Het debat wordt gevoerd tegen de
achtergrond van tegenvallende groei in de Bondsrepubliek en chronische
werkloosheid in Frankrijk. Dat doet de politieke manoeuvreerruimte
krimpen. De motor van de Duits-Franse samenwerking hapert. Het
Frans-Duitse optreden gisteren in Brussel moest dat nu juist verbloemen.

VOOR EEN NEDERLANDSE voorzitter die binnen een halfjaar een voor alle
lidstaten bevredigende herziening van het Verdrag van Maastricht op
tafel moet leggen, is een demonstratie van eenheid tussen Fransen en
Duitsers een opsteker. Dat Van Mierlo het tweetal heeft laten begaan,
moet dan ook vooral daaruit worden verklaard. Den Haag heeft al genoeg
te stellen met de Britse onbeweeglijkheid op een aantal kernpunten van
het dossier. Flexibiliteit is het nieuwe codewoord waarmee het Verenigd
Koninkrijk onder druk moet worden gehouden. Charette en Kinkel lag dat
woord gisteren in de mond bestorven.

Buiten Nederland zal niemand opkijken van het voorval. Wie gewend is met
de macht om te gaan heeft doorgaans geen oog voor het calimero-effect
dat het gebruik van de macht kan veroorzaken. Het bestuurlijke stelsel
van de Europese Unie is gebaseerd op het beginsel: alle zijn gelijk maar
sommige zijn gelijker. Het voorzitterschap wisselt, de Frans-Duitse as
draait altijd door, soepel of haperend. Het is niet de eerste keer dat
een Nederlandse voorzitter Franse en Duitse handen op zijn stuur
gedoogt.

De Europese politiek voltrekt zich intussen niet in een publiek
vacuuuml;m. De openbare mening is gevoelig geworden voor wat zich daar
afspeelt sinds zij heeft ontdekt dat 'Brussel' over meer gaat dan
landbouwprijzen en visquota alleen. Dat is op zichzelf een goede zaak.
Maar dezelfde politici die dit in alle toonaarden erkennen, geven
dagelijks blijk de betekenis ervan nog niet te hebben doorgrond. Was het
anders geweest dan hadden Kinkel, Charette en Van Mierlo een regie
bedacht die het voorzitterschap zijn plaats had gegund.

EEN REL LEIDT gemakkelijk tot verder ongemak. Is het bijvoorbeeld niet
overdreven om voor de coup die geen coup was Van Mierlo naar de Tweede
Kamer te ontbieden? De bewindsman heeft weinig nieuws meer te melden.
Maar de aandacht die de Kamer voor het wel en wee van het
voorzitterschap demonstreert, heeft uit een ander oogpunt zijn
verdienste. Als een acte politique zogezegd.











