


Paddestoelen





DE LESSEN VAN Don Juan heette het geestverruimende handboek. Het boek
kwam begin jaren zeventig uit en het ging over de wijze lessen die een
Mexicaanse indiaan, Don Juan, ontleende aan het gebruik van
hallucinogene cactussen en paddestoelen. De schrijver Carlos Castaneda
maakte hiermee zoveel faam dat hij een eredoctoraat in de antropologie
kreeg van de Universiteit van Berkeley (Californieuml;), bolwerk van de
hippiecultuur aan de Amerikaanse westkust. Met zijn boek in de rugzak
trokken massa's Amerikaanse en Europese studenten door Mexico en verder,
op zoek naar peyote en psychedelische paddestoelen. Pas later bleek dat
Castaneda de boel bedrogen had en de lessen van Don Juan had
bijeengeschraapt uit mystieke literatuur of zelf had verzonnen.


Zolang het gebruik van paddestoelen of andere geestverruimende
natuurprodukten - qat uit Jemen of cocabladeren uit Bolivia - zich
beperkt tot een handvol experimenterende magieuml;rs, is er niet zoveel
aan de hand. Een natuurtripje is iedereen gegund. Maar eerder zag
Nederland de alternatieve teelt van stekjes marihuana uitgroeien tot een
professionele agro-industrie en werd het met de clandestiene produktie
van synthetische drugs zoals xtc in enkele jaren marktleider in Europa.
Sinds enige tijd kent Nederland het verschijnsel van de 'smartshop' waar
'eco-paddestoelen' worden verkocht. Dat zijn geen cantharellen, maar
hallucinogene paddestoelen die een werking hebben vergelijkbaar met lsd.
De inval van de politie deze week bij een kwekerij in Brabant doet
vermoeden dat achter de New Age-achtige sfeer van de paddo's een
commercieuml;le bedrijfstak in opkomst is die een nieuwe niche in de
gedoogmarkt heeft gevonden.

DE REACTIE uit Den Haag was geheel in lijn met de lopende discussie over
het gedoogbeleid. Het ministerie van Justitie wil de paddestoelenbranche
aan banden leggen voordat deze kan uitgroeien tot een
grensoverschrijdend probleem, vergelijkbaar met dat van de coffeeshops.
Na een arrest van de Hoge Raad over het kauwen van qat - hallucinogene
blaadjes uit de Hoorn van Afrika - is het niet duidelijk of de paddo's
onder de Opiumwet kunnen worden gebracht en een proefproces zal dat
moeten uitwijzen.

Maar het ministerie van Volksgezondheid (VWS) voert naar eigen zeggen
een eigen 'beleidslijn'. VWS liet onmiddellijk weten tegenstander van
een verbod op paddestoelen te zijn omdat het wel meevalt met de omvang
van het gebruik, de schadelijke effecten voor de volksgezondheid niet
precies bekend zijn en vooral omdat moet worden voorkomen dat de
paddo-gebruikers in de clandestiene sfeer terechtkomen. Het zijn exact
dezelfde argumenten die worden gebruikt ten aanzien van de softdrugs en
die eind vorig jaar bijna tot een Europese crisis over het nationale
gedoogbeleid hebben geleid.

Over ecodrugs kan veel helderheid worden gegeven. Zelfs wie Castaneda's
boeken alleen maar heeft gelezen (en niet heeft gepraktiseerd), weet hoe
heftig de werking van ecodrugs kan zijn. Daarnaast leidt gebruik tot een
onoplosbaar knelpunt, zoals ook telkens weer blijkt bij de softdrugs:
gedoogde verkoop vereist teelt en aanlevering in commercieuml;le
hoeveelheden. Bij de paddo's gaat het niet om natuurprodukten van de
Ginkelse heide maar om kwekers die telen met het doel de werkzame
stoffen te concentreren.

TEGENOVER DE geestverruimende lessen van Don Juan staan dan ook de harde
lessen van de markteconomie. Carlos Castaneda had dat, gezien zijn
verkoopsuccessen, heel goed door. Maar hier en daar in Nederland lijkt
het psychedelische tijdsgewricht nog steeds niet voorbij te zijn of
lijkt men niet te beseffen dat die ogenschijnlijk zo onschuldige
paddestoeltjes tot een lelijke 'bad trip' kunnen leiden.











